Στάδια και Παρακολούθηση Εγκυμοσύνης

Στάδια και Παρακολούθηση Εγκυμοσύνης

Πρώτο Τρίμηνο Εγκυμοσύνης
Δεύτερο Τρίμηνο Εγκυμοσύνης
Τρίτο Τρίμηνο Εγκυμοσύνης

Πρώτο Τρίμηνο Εγκυμοσύνης

Πρώτο τρίμηνο – 1η εβδομάδα (σύλληψη) έως 12η εβδομάδα

Το πρώτο τρίμηνο εγκυμοσύνης περιλαμβάνει τις πρώτες 12 εβδομάδες της κύησης και αποτελεί μία από τις σημαντικότερες περιόδους για την ανάπτυξη του εμβρύου. Κατά τη διάρκειά του πραγματοποιούνται πολλές και γρήγορες αλλαγές, τόσο στο σώμα της εγκύου όσο και στη διαμόρφωση των βασικών οργάνων και συστημάτων του μωρού.

Για τις περισσότερες γυναίκες, αυτή είναι η περίοδος κατά την οποία επιβεβαιώνεται η εγκυμοσύνη, συνήθως μετά από καθυστέρηση της περιόδου και ένα θετικό τεστ κύησης. Τα πρώτα συμπτώματα μπορεί να περιλαμβάνουν ναυτία, υπνηλία, κόπωση, ευαισθησία στο στήθος και συχνουρία. Ωστόσο, κάθε εγκυμοσύνη είναι διαφορετική και η ένταση ή η απουσία των συμπτωμάτων δεν είναι ίδια σε όλες τις γυναίκες.

Η παρακολούθηση από τον γυναικολόγο ξεκινά από τις πρώτες εβδομάδες και περιλαμβάνει τη λήψη του ιατρικού ιστορικού, τον απαραίτητο εργαστηριακό έλεγχο και τα πρώτα υπερηχογραφήματα. Καθώς προχωρούν οι εβδομάδες, επιβεβαιώνεται η φυσιολογική ανάπτυξη του εμβρύου, ελέγχεται η καρδιακή του λειτουργία και προγραμματίζονται σημαντικές εξετάσεις, όπως η αυχενική διαφάνεια και η εξέταση PAPP-A.

1ος Μήνας Εγκυμοσύνης

Ο πρώτος μήνας εγκυμοσύνης περιλαμβάνει περίπου τις τέσσερις πρώτες εβδομάδες της κύησης. Είναι η περίοδος κατά την οποία πολλές γυναίκες ανακαλύπτουν ότι είναι έγκυες, συνήθως έπειτα από καθυστέρηση της περιόδου και ένα θετικό τεστ κύησης. Η εγκυμοσύνη υπολογίζεται από την πρώτη ημέρα της τελευταίας περιόδου και όχι από την ακριβή ημέρα της σύλληψης, η οποία συχνά δεν μπορεί να προσδιοριστεί με βεβαιότητα.

Κατά τις πρώτες εβδομάδες, το σώμα αρχίζει να προσαρμόζεται στις ορμονικές αλλαγές της εγκυμοσύνης. Τα συμπτώματα μπορεί να είναι ήπια, έντονα ή ακόμη και να απουσιάζουν. Κάθε εγκυμοσύνη εξελίσσεται διαφορετικά και δεν παρουσιάζουν όλες οι γυναίκες τις ίδιες αλλαγές.

Αλλαγές που μπορεί να παρατηρήσετε

Η καθυστέρηση της περιόδου αποτελεί συνήθως ένα από τα πρώτα σημάδια που οδηγούν μια γυναίκα να πραγματοποιήσει τεστ εγκυμοσύνης. Παράλληλα, μπορεί να εμφανιστούν ορισμένα από τα πρώτα συμπτώματα της εγκυμοσύνης, όπως:

  • ευαισθησία ή διόγκωση του στήθους
  • ενόχληση στις θηλές
  • υπνηλία και αυξημένο αίσθημα κόπωσης
  • συχνότερη ανάγκη για ούρηση
  • αλλαγές στην όρεξη ή στην αντίληψη των οσμών
  • ήπια ναυτία
  • συναισθηματικές μεταβολές

Η ναυτία δεν περιορίζεται απαραίτητα στις πρωινές ώρες και μπορεί να εμφανιστεί οποιαδήποτε στιγμή της ημέρας. Συνήθως αρχίζει γύρω στην 4η έως την 6η εβδομάδα, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι θα παρουσιαστεί σε όλες τις εγκύους. Η απουσία ναυτίας ή άλλων έντονων συμπτωμάτων δεν αποτελεί από μόνη της ένδειξη ότι η εγκυμοσύνη δεν εξελίσσεται φυσιολογικά.

Επιβεβαίωση της εγκυμοσύνης

Ένα τεστ κύησης μπορεί να πραγματοποιηθεί μετά την καθυστέρηση της αναμενόμενης περιόδου. Όταν χρησιμοποιείται σωστά, ένα θετικό αποτέλεσμα είναι συνήθως αξιόπιστο. Μετά την επιβεβαίωση της εγκυμοσύνης, συνιστάται η επικοινωνία με τον γυναικολόγο, ώστε να προγραμματιστεί η πρώτη επίσκεψη και να δοθούν οι απαραίτητες οδηγίες.

Εάν το τεστ είναι αρνητικό αλλά η περίοδος εξακολουθεί να μην εμφανίζεται, μπορεί να χρειαστεί επανάληψή του έπειτα από λίγες ημέρες ή αιματολογικός έλεγχος της β-χοριακής γοναδοτροπίνης, σύμφωνα με την καθοδήγηση του γιατρού.

Τι να περιμένετε κατά την πρώτη επίσκεψη στον γυναικολόγο;

Η πρώτη επίσκεψη αποτελεί σημαντικό βήμα για την έναρξη της παρακολούθησης της εγκυμοσύνης. Ο γυναικολόγος λαμβάνει αναλυτικό ιατρικό, γυναικολογικό και μαιευτικό ιστορικό και ενημερώνεται για προηγούμενες εγκυμοσύνες, τυχόν παθήσεις, χειρουργικές επεμβάσεις, φαρμακευτική αγωγή και οικογενειακό ιστορικό.

Κατά την επίσκεψη συνήθως πραγματοποιούνται:

  • μέτρηση του σωματικού βάρους και του ύψους
  • έλεγχος της αρτηριακής πίεσης
  • υπολογισμός της ηλικίας κύησης και της πιθανής ημερομηνίας τοκετού
  • αξιολόγηση πιθανών συμπτωμάτων ή ενοχλήσεων
  • προγραμματισμός των επόμενων επισκέψεων και εξετάσεων

Η έγκαιρη και τακτική προγεννητική παρακολούθηση επιτρέπει στον γιατρό να αξιολογεί την υγεία της εγκύου και την εξέλιξη της κύησης από τα πρώτα της στάδια.

Εξετάσεις κατά τον πρώτο μήνα της εγκυμοσύνης

Ο αρχικός εργαστηριακός έλεγχος καθορίζεται εξατομικευμένα, ανάλογα με το ιστορικό της γυναίκας και τις οδηγίες του γυναικολόγου. Μπορεί να περιλαμβάνει:

  • γενική αίματος και γενική ούρων
  • ομάδα αίματος και παράγοντα Rhesus
  • ηλεκτροφόρηση αιμοσφαιρίνης
  • έλεγχο για δρεπανοκυτταρική νόσο ή άλλες αιμοσφαιρινοπάθειες
  • έλεγχο ανοσίας για την ερυθρά και το τοξόπλασμα
  • εξετάσεις για ηπατίτιδα Β, ηπατίτιδα C, HIV και σύφιλη
  • έλεγχο για κυστική ίνωση, όπου ενδείκνυται
  • επιπλέον εξετάσεις για λοιμώξεις ή άλλα νοσήματα, όταν υπάρχει σχετική ένδειξη

Οι εξετάσεις δεν είναι απαραίτητα ίδιες για όλες τις εγκύους. Ο γιατρός μπορεί να ζητήσει συμπληρωματικό έλεγχο ανάλογα με την ηλικία, το ατομικό και οικογενειακό ιστορικό ή την ύπαρξη συγκεκριμένων παραγόντων κινδύνου.

Οδηγίες για την καθημερινότητα της εγκύου

Κατά την πρώτη επίσκεψη δίνονται συμβουλές σχετικά με τη διατροφή, τη σωματική δραστηριότητα, την εργασία, τα ταξίδια, τις σεξουαλικές επαφές και τη λήψη φαρμάκων ή συμπληρωμάτων. Η διακοπή του καπνίσματος και της κατανάλωσης αλκοόλ είναι ιδιαίτερα σημαντική για την προστασία της εγκύου και του αναπτυσσόμενου εμβρύου.

Παράλληλα, συστήνεται η λήψη φυλλικού οξέος, στη δοσολογία που θα καθορίσει ο γυναικολόγος. Το φυλλικό οξύ είναι ιδιαίτερα σημαντικό πριν από τη σύλληψη και κατά τις πρώτες 12 εβδομάδες της εγκυμοσύνης, καθώς συμβάλλει στη μείωση του κινδύνου εμφάνισης ανωμαλιών του νευρικού σωλήνα.

Με την ολοκλήρωση της πρώτης επίσκεψης προγραμματίζεται ο επόμενος έλεγχος, κατά τον οποίο μπορεί να πραγματοποιηθεί το πρώτο υπερηχογράφημα για την αξιολόγηση της θέσης και της εξέλιξης της κύησης.

2ος Μήνας Εγκυμοσύνης

Ο δεύτερος μήνας εγκυμοσύνης περιλαμβάνει περίπου την 5η έως την 8η εβδομάδα της κύησης. Κατά το διάστημα αυτό, οι αλλαγές στο σώμα της εγκύου γίνονται συχνά πιο αισθητές, ενώ το έμβρυο αναπτύσσεται με ιδιαίτερα γρήγορους ρυθμούς.

Για πολλές γυναίκες, ο δεύτερος μήνας είναι η περίοδος κατά την οποία πραγματοποιείται το πρώτο υπερηχογράφημα και επιβεβαιώνεται η φυσιολογική εξέλιξη της εγκυμοσύνης. Ανάλογα με την εβδομάδα, μπορεί να γίνει ορατός ο σάκος κύησης, το έμβρυο και η καρδιακή του λειτουργία.

Αλλαγές που μπορεί να παρατηρήσετε

Κατά τον δεύτερο μήνα, τα συμπτώματα της εγκυμοσύνης μπορεί να παραμείνουν στα ίδια επίπεδα ή να γίνουν εντονότερα. Η αύξηση των ορμονών επηρεάζει διαφορετικά κάθε γυναίκα και γι’ αυτό δεν παρουσιάζουν όλες οι έγκυοι τις ίδιες ενοχλήσεις.

Συχνές αλλαγές και συμπτώματα είναι:

  • ναυτία, η οποία μπορεί να εμφανίζεται οποιαδήποτε ώρα της ημέρας
  • τάση για εμετό
  • έντονη κόπωση και υπνηλία
  • ευαισθησία ή διόγκωση του στήθους
  • συχνουρία
  • αλλαγές στην όρεξη
  • αποστροφή προς συγκεκριμένες τροφές ή μυρωδιές
  • συναισθηματικές μεταβολές

Η ναυτία και οι εμετοί είναι συνήθως πιο έντονοι κατά τις πρώτες εβδομάδες της εγκυμοσύνης. Σε περίπτωση που οι εμετοί είναι συνεχείς, δεν επιτρέπουν τη λήψη υγρών ή συνοδεύονται από έντονη αδυναμία, η έγκυος πρέπει να επικοινωνήσει με τον γυναικολόγο της.

Πώς αναπτύσσεται το έμβρυο;

Κατά τον δεύτερο μήνα ξεκινά η βασική διαμόρφωση των οργάνων και των συστημάτων του εμβρύου. Η καρδιά έχει αρχίσει να λειτουργεί, ο εγκέφαλος αναπτύσσεται γρήγορα και σταδιακά σχηματίζονται τα άνω και κάτω άκρα.

Παράλληλα, αρχίζουν να διαμορφώνονται:

  • τα χαρακτηριστικά του προσώπου
  • τα μάτια και τα αυτιά
  • τα χέρια και τα πόδια
  • ο εγκέφαλος και το νευρικό σύστημα
  • η καρδιά και τα βασικά αιμοφόρα αγγεία
  • τα πρώτα όργανα του πεπτικού και του ουροποιητικού συστήματος

Το έμβρυο εξακολουθεί να είναι πολύ μικρό, ωστόσο οι αλλαγές που πραγματοποιούνται μέσα σε λίγες εβδομάδες είναι ιδιαίτερα σημαντικές. Η ανάπτυξη των οργάνων συνεχίζεται καθ’ όλη τη διάρκεια της εγκυμοσύνης.

Τι δείχνει το πρώτο υπερηχογράφημα;

Το πρώτο υπερηχογράφημα αποτελεί μία από τις σημαντικότερες εξετάσεις του δεύτερου μήνα. Ανάλογα με την ακριβή εβδομάδα της εγκυμοσύνης, μπορεί να επιβεβαιώσει:

  • ότι η κύηση βρίσκεται μέσα στη μήτρα
  • την παρουσία του σάκου κύησης
  • την παρουσία του εμβρύου
  • την καρδιακή λειτουργία
  • τον αριθμό των εμβρύων
  • την ηλικία της κύησης
  • την πιθανή ημερομηνία τοκετού

Ο σάκος κύησης μπορεί συνήθως να γίνει ορατός από τις πρώτες εβδομάδες, ενώ λίγο αργότερα διακρίνεται το έμβρυο και η καρδιακή του λειτουργία. Ο ακριβής χρόνος εξαρτάται από την ημέρα της ωορρηξίας, τον κύκλο της γυναίκας και την πραγματική ηλικία της κύησης.

Εάν ένα εύρημα δεν είναι ακόμη ορατό επειδή η εγκυμοσύνη βρίσκεται σε πολύ πρώιμο στάδιο, ο γυναικολόγος μπορεί να συστήσει επανάληψη του υπερηχογραφήματος μετά από λίγες ημέρες.

Τι να περιμένετε κατά την επίσκεψη στον γυναικολόγο;

Κατά την επίσκεψη του δεύτερου μήνα, ο γιατρός αξιολογεί τα συμπτώματα της εγκύου, ελέγχει τα αποτελέσματα των εργαστηριακών εξετάσεων και πραγματοποιεί υπερηχογραφικό έλεγχο της κύησης.

Η επίσκεψη μπορεί να περιλαμβάνει:

  • μέτρηση της αρτηριακής πίεσης
  • έλεγχο του σωματικού βάρους
  • αξιολόγηση της ναυτίας και των εμετών
  • έλεγχο των αιματολογικών και ουρολογικών εξετάσεων
  • υπερηχογράφημα για την επιβεβαίωση της εξέλιξης της κύησης
  • έλεγχο της καρδιακής λειτουργίας του εμβρύου
  • οδηγίες για τη διατροφή και την καθημερινότητα
  • προγραμματισμό της επόμενης επίσκεψης

Για τους γονείς, αυτή η επίσκεψη είναι συχνά ιδιαίτερα συγκινητική, καθώς μπορεί να δουν για πρώτη φορά το έμβρυο και να παρατηρήσουν την καρδιακή του λειτουργία στον υπέρηχο.

Διαχείριση της ναυτίας και της κόπωσης

Η έγκυος μπορεί να περιορίσει τη ναυτία καταναλώνοντας μικρά και συχνά γεύματα, αποφεύγοντας τροφές ή μυρωδιές που την ενοχλούν και φροντίζοντας να λαμβάνει επαρκή ποσότητα υγρών.

Η ξεκούραση είναι επίσης σημαντική, καθώς η αυξημένη κόπωση αποτελεί συχνό σύμπτωμα του πρώτου τριμήνου. Οποιοδήποτε φάρμακο ή συμπλήρωμα για τη ναυτία πρέπει να λαμβάνεται μόνο μετά από συνεννόηση με τον γυναικολόγο.

 

3ος Μήνας Εγκυμοσύνης

Ο τρίτος μήνας εγκυμοσύνης περιλαμβάνει περίπου την 9η έως τη 12η εβδομάδα της κύησης και σηματοδοτεί την ολοκλήρωση του μεγαλύτερου μέρους του πρώτου τριμήνου. Πρόκειται για μια ιδιαίτερα σημαντική περίοδο, καθώς οι βασικές δομές και τα όργανα του εμβρύου έχουν ήδη σχηματιστεί και συνεχίζουν να αναπτύσσονται και να ωριμάζουν.

Παράλληλα, αρκετές γυναίκες αρχίζουν σταδιακά να αισθάνονται καλύτερα. Η ναυτία, οι εμετοί και η έντονη κόπωση μπορεί να υποχωρήσουν προς το τέλος του μήνα, χωρίς όμως αυτό να συμβαίνει με τον ίδιο τρόπο σε κάθε εγκυμοσύνη.

Αλλαγές που μπορεί να παρατηρήσετε

Κατά τον τρίτο μήνα, το σώμα της εγκύου συνεχίζει να προσαρμόζεται στις ορμονικές και σωματικές αλλαγές της κύησης. Τα συμπτώματα του πρώτου τριμήνου μπορεί να παραμένουν, αλλά σε πολλές γυναίκες αρχίζουν σταδιακά να γίνονται ηπιότερα.

Οι αλλαγές που μπορεί να παρατηρηθούν περιλαμβάνουν:

  • σταδιακή υποχώρηση της ναυτίας και των εμετών
  • βελτίωση της όρεξης
  • ιδιαίτερη επιθυμία ή αποστροφή προς συγκεκριμένες τροφές
  • μείωση της υπνηλίας και της έντονης κόπωσης
  • βελτίωση της διάθεσης
  • συνεχιζόμενη ευαισθησία στο στήθος
  • συχνότερη ανάγκη για ούρηση
  • ήπιο φούσκωμα ή μικρή αλλαγή στην εικόνα της κοιλιάς

Η υποχώρηση των συμπτωμάτων δεν πραγματοποιείται στην ίδια χρονική στιγμή για όλες τις εγκύους. Σε ορισμένες γυναίκες, η ναυτία και η κόπωση μπορεί να συνεχιστούν και μετά την ολοκλήρωση του πρώτου τριμήνου.

Πώς αναπτύσσεται το έμβρυο;

Κατά τον τρίτο μήνα, το έμβρυο αποκτά σταδιακά πιο αναγνωρίσιμη ανθρώπινη μορφή. Τα χαρακτηριστικά του προσώπου συνεχίζουν να διαμορφώνονται, ενώ τα άνω και κάτω άκρα έχουν αναπτυχθεί περισσότερο.

Μέχρι το τέλος του πρώτου τριμήνου:

  • έχουν σχηματιστεί οι βασικές δομές και τα όργανα
  • τα χέρια και τα πόδια κινούνται
  • έχουν διαμορφωθεί τα δάχτυλα
  • αρχίζουν να εμφανίζονται τα νύχια
  • αναπτύσσονται τα χαρακτηριστικά του προσώπου
  • ο εγκέφαλος και το νευρικό σύστημα συνεχίζουν να εξελίσσονται
  • η καρδιά λειτουργεί και η κυκλοφορία του αίματος έχει αναπτυχθεί περισσότερο

Παρότι το έμβρυο πραγματοποιεί μικρές κινήσεις, η έγκυος δεν μπορεί ακόμη να τις αισθανθεί. Οι πρώτες αντιληπτές κινήσεις εμφανίζονται συνήθως αργότερα κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης.

Η ολοκλήρωση της βασικής διαμόρφωσης των οργάνων δεν σημαίνει ότι το έμβρυο είναι πλήρως ώριμο. Η ανάπτυξη και η ωρίμανση του εγκεφάλου, των πνευμόνων και των υπόλοιπων συστημάτων συνεχίζονται καθ’ όλη τη διάρκεια της κύησης.

Τι να περιμένετε κατά την επίσκεψη στον γυναικολόγο;

Η επίσκεψη του τρίτου μήνα περιλαμβάνει τον καθιερωμένο έλεγχο της υγείας της εγκύου και της ανάπτυξης του εμβρύου. Ο γιατρός αξιολογεί την πορεία της κύησης, τα συμπτώματα και τα αποτελέσματα των εξετάσεων που έχουν ήδη πραγματοποιηθεί.

Ο έλεγχος μπορεί να περιλαμβάνει:

  • μέτρηση του σωματικού βάρους
  • έλεγχο της αρτηριακής πίεσης
  • αξιολόγηση των εξετάσεων αίματος και ούρων
  • υπερηχογραφικό έλεγχο του εμβρύου
  • μέτρηση του μήκους του εμβρύου
  • επιβεβαίωση ή προσαρμογή της ηλικίας της κύησης
  • έλεγχο της καρδιακής λειτουργίας
  • προγραμματισμό του προγεννητικού ελέγχου

Το υπερηχογράφημα του πρώτου τριμήνου βοηθά στην ακριβέστερη εκτίμηση της ηλικίας της κύησης, στην αξιολόγηση της ανάπτυξης του εμβρύου και στον καθορισμό της πιθανής ημερομηνίας τοκετού.

Αυχενική διαφάνεια και εξέταση PAPP-A

Μεταξύ της 11ης και της 13ης εβδομάδας και 6 ημερών πραγματοποιείται μία από τις σημαντικότερες εξετάσεις του πρώτου τριμήνου: το υπερηχογράφημα αυχενικής διαφάνειας.

Κατά την εξέταση μετράται η ποσότητα υγρού στην περιοχή πίσω από τον αυχένα του εμβρύου. Παράλληλα, αξιολογούνται η ανάπτυξη και η ανατομία του, σύμφωνα με όσα μπορούν να εξεταστούν στη συγκεκριμένη ηλικία κύησης.

Η αυχενική διαφάνεια μπορεί να συνδυαστεί με αιματολογικό έλεγχο, ο οποίος περιλαμβάνει δείκτες όπως η PAPP-A και η ελεύθερη β-hCG. Τα υπερηχογραφικά και αιματολογικά ευρήματα, μαζί με στοιχεία όπως η ηλικία της μητέρας, χρησιμοποιούνται για τον υπολογισμό της πιθανότητας εμφάνισης ορισμένων χρωμοσωμικών ανωμαλιών, όπως το σύνδρομο Down.

Η αυχενική διαφάνεια και η εξέταση PAPP-A αποτελούν εξετάσεις προγεννητικού ελέγχου και όχι οριστικής διάγνωσης. Ένα αποτέλεσμα αυξημένης πιθανότητας δεν σημαίνει απαραίτητα ότι το έμβρυο έχει κάποια χρωμοσωμική ανωμαλία. Αντίστοιχα, ένα αποτέλεσμα χαμηλής πιθανότητας δεν μπορεί να αποκλείσει απόλυτα όλες τις πιθανές παθήσεις.

Πότε μπορεί να χρειαστεί βιοψία τροφοβλάστης;

Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να συστηθεί βιοψία τροφοβλάστης. Πρόκειται για επεμβατική διαγνωστική εξέταση, κατά την οποία λαμβάνεται μικρό δείγμα από τον πλακούντα και αποστέλλεται για γενετικό ή χρωμοσωμικό έλεγχο.

Η βιοψία τροφοβλάστης δεν πραγματοποιείται σε όλες τις εγκύους. Μπορεί να προταθεί όταν υπάρχει αυξημένη πιθανότητα χρωμοσωμικής ανωμαλίας, ύποπτο υπερηχογραφικό εύρημα, γνωστό οικογενειακό ιστορικό ή άλλη συγκεκριμένη ιατρική ένδειξη.

Η απόφαση λαμβάνεται μετά από αναλυτική ενημέρωση και συζήτηση με τον γιατρό σχετικά με τον λόγο πραγματοποίησης της εξέτασης, τις πληροφορίες που μπορεί να προσφέρει και τους πιθανούς κινδύνους. Οι διαθέσιμες επιλογές προγεννητικού ελέγχου και διαγνωστικών εξετάσεων πρέπει να συζητούνται εξατομικευμένα με κάθε έγκυο.

Με την ολοκλήρωση του τρίτου μήνα και των βασικών εξετάσεων του πρώτου τριμήνου, προγραμματίζεται η συνέχιση της παρακολούθησης κατά το δεύτερο τρίμηνο της εγκυμοσύνης.

Συχνές Ερωτήσεις για το Πρώτο Τρίμηνο Εγκυμοσύνης

Πόσο διαρκεί το πρώτο τρίμηνο εγκυμοσύνης;

Το πρώτο τρίμηνο εγκυμοσύνης περιλαμβάνει τις πρώτες 12 εβδομάδες της κύησης. Από τη 13η εβδομάδα ξεκινά το δεύτερο τρίμηνο. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου πραγματοποιείται η βασική διαμόρφωση των οργάνων του εμβρύου και εμφανίζονται πολλές από τις πρώτες αλλαγές στο σώμα της εγκύου.

Ποια είναι τα συχνότερα συμπτώματα στο πρώτο τρίμηνο;

Τα συχνότερα συμπτώματα περιλαμβάνουν ναυτία, τάση για εμετό, κόπωση, υπνηλία, ευαισθησία στο στήθος, συχνουρία και αλλαγές στην όρεξη ή στην αντίληψη των οσμών. Ωστόσο, κάθε εγκυμοσύνη είναι διαφορετική και ορισμένες γυναίκες μπορεί να παρουσιάζουν ελάχιστα ή καθόλου συμπτώματα.

Πότε πρέπει να γίνει η πρώτη επίσκεψη στον γυναικολόγο;

Η έγκυος είναι καλό να επικοινωνήσει με τον γυναικολόγο μετά το θετικό τεστ κύησης, ώστε να προγραμματιστεί η πρώτη επίσκεψη. Η προγεννητική παρακολούθηση συνιστάται να ξεκινά κατά το πρώτο τρίμηνο και περιλαμβάνει τη λήψη ιστορικού, τον αρχικό εργαστηριακό έλεγχο και τον προγραμματισμό των απαραίτητων εξετάσεων.

Πότε φαίνεται ο σάκος και το έμβρυο στον υπέρηχο;

Ο σάκος κύησης μπορεί συνήθως να γίνει ορατός κατά τις πρώτες εβδομάδες, ενώ το έμβρυο και η καρδιακή του λειτουργία διακρίνονται λίγο αργότερα. Τα ευρήματα εξαρτώνται από την ακριβή ηλικία της κύησης, την ημέρα της ωορρηξίας και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε εγκυμοσύνης.

Όταν η εγκυμοσύνη είναι πολύ πρώιμη, ο γυναικολόγος μπορεί να συστήσει την επανάληψη του υπερηχογραφήματος μετά από λίγες ημέρες.

Είναι φυσιολογικό να μην έχω ναυτία;

Ναι. Η απουσία ναυτίας δεν σημαίνει από μόνη της ότι υπάρχει κάποιο πρόβλημα με την εγκυμοσύνη. Ορισμένες γυναίκες παρουσιάζουν έντονη ναυτία και εμετούς, ενώ άλλες έχουν πολύ ήπια συμπτώματα ή δεν εμφανίζουν καθόλου ναυτία.

Πότε γίνεται η αυχενική διαφάνεια;

Η αυχενική διαφάνεια πραγματοποιείται προς το τέλος του πρώτου τριμήνου, συνήθως μεταξύ της 11ης και της 13ης εβδομάδας και 6 ημερών. Μπορεί να συνδυαστεί με αιματολογικούς δείκτες, όπως η PAPP-A και η ελεύθερη β-hCG, για τον υπολογισμό της πιθανότητας ορισμένων χρωμοσωμικών ανωμαλιών.

Πρόκειται για εξέταση προγεννητικού ελέγχου και όχι για οριστική διαγνωστική εξέταση.

Είναι απαραίτητη η βιοψία τροφοβλάστης σε όλες τις εγκύους;

Όχι. Η βιοψία τροφοβλάστης είναι επεμβατική διαγνωστική εξέταση και πραγματοποιείται μόνο όταν υπάρχει συγκεκριμένη ιατρική ένδειξη. Μπορεί να συστηθεί σε περίπτωση αυξημένης πιθανότητας χρωμοσωμικής ανωμαλίας, ύποπτου υπερηχογραφικού ευρήματος ή γνωστού οικογενειακού ιστορικού.

Η ανάγκη πραγματοποίησής της αξιολογείται εξατομικευμένα και συζητείται αναλυτικά με την έγκυο.

Μέχρι πότε λαμβάνεται φυλλικό οξύ;

Το φυλλικό οξύ συστήνεται συνήθως πριν από τη σύλληψη και κατά τις πρώτες 12 εβδομάδες της εγκυμοσύνης. Η κατάλληλη δοσολογία καθορίζεται από τον γυναικολόγο, ανάλογα με το ιατρικό ιστορικό και τις ανάγκες κάθε γυναίκας.

Πότε υποχωρούν η ναυτία και η κόπωση;

Σε πολλές γυναίκες, η ναυτία, οι εμετοί και η έντονη κόπωση αρχίζουν να υποχωρούν προς το τέλος του πρώτου τριμήνου. Ωστόσο, τα συμπτώματα μπορεί να συνεχιστούν και κατά τις πρώτες εβδομάδες του δεύτερου τριμήνου.

Πότε πρέπει να επικοινωνήσω άμεσα με τον γιατρό;

Η έγκυος πρέπει να επικοινωνήσει άμεσα με τον γυναικολόγο της σε περίπτωση έντονης ή επίμονης αιμορραγίας, δυνατού κοιλιακού πόνου, λιποθυμικής τάσης, υψηλού πυρετού ή συνεχών εμετών που δεν της επιτρέπουν να καταναλώσει και να διατηρήσει υγρά.

Η αιμορραγία στην αρχή της εγκυμοσύνης δεν σημαίνει πάντοτε ότι υπάρχει σοβαρό πρόβλημα, χρειάζεται όμως ιατρική αξιολόγηση, ιδιαίτερα όταν συνοδεύεται από έντονο πόνο ή άλλα συμπτώματα.

Η σωστή παρακολούθηση κατά το πρώτο τρίμηνο εγκυμοσύνης βοηθά στην αξιολόγηση της υγείας της μητέρας και της ανάπτυξης του εμβρύου. Οι επισκέψεις και οι εξετάσεις προγραμματίζονται εξατομικευμένα από τον γυναικολόγο, σύμφωνα με το ιατρικό ιστορικό και την εξέλιξη της εγκυμοσύνης.

 

Δεύτερο Τρίμηνο Εγκυμοσύνης

Δεύτερο τρίμηνο – Από τη 13η εβδομάδα έως την 28η εβδομάδα.

Το δεύτερο τρίμηνο εγκυμοσύνης περιλαμβάνει την περίοδο από τη 13η έως την 27η εβδομάδα της κύησης. Για πολλές γυναίκες αποτελεί ένα πιο ευχάριστο στάδιο, καθώς η ναυτία, οι εμετοί και η έντονη κόπωση του πρώτου τριμήνου αρχίζουν συνήθως να υποχωρούν. Η ενέργεια και η όρεξη μπορεί να αυξηθούν, ενώ η κοιλιά γίνεται σταδιακά περισσότερο εμφανής.

Κατά τη διάρκεια του δεύτερου τριμήνου, το μωρό αναπτύσσεται με γρήγορους ρυθμούς. Τα όργανα και τα συστήματά του συνεχίζουν να ωριμάζουν, οι κινήσεις του γίνονται πιο συντονισμένες και η έγκυος αρχίζει συνήθως να αισθάνεται τα πρώτα σκιρτήματα μέσα στην κοιλιά της. Η χρονική στιγμή κατά την οποία γίνονται αντιληπτές οι κινήσεις διαφέρει από γυναίκα σε γυναίκα και μπορεί να επηρεάζεται από το εάν πρόκειται για την πρώτη εγκυμοσύνη.

Η παρακολούθηση της εγκυμοσύνης συνεχίζεται με τακτικές επισκέψεις στον γυναικολόγο, έλεγχο της αρτηριακής πίεσης, του σωματικού βάρους και της ανάπτυξης του εμβρύου. Στο διάστημα αυτό πραγματοποιούνται σημαντικές εξετάσεις, όπως το υπερηχογράφημα Β΄ επιπέδου και η καμπύλη σακχάρου, ενώ η αμνιοπαρακέντηση ή άλλες εξετάσεις προγεννητικού ελέγχου μπορεί να συστηθούν όταν υπάρχει σχετική ένδειξη.

4ος Μήνας Εγκυμοσύνης

Ο τέταρτος μήνας εγκυμοσύνης σηματοδοτεί την έναρξη του δεύτερου τριμήνου. Για πολλές γυναίκες αποτελεί μια πιο ευχάριστη περίοδο, καθώς η ναυτία, οι εμετοί και η έντονη κόπωση των πρώτων εβδομάδων αρχίζουν συνήθως να υποχωρούν. Η έγκυος μπορεί να αισθάνεται περισσότερη ενέργεια, ενώ η κοιλιά γίνεται σταδιακά πιο εμφανής καθώς μεγαλώνουν η μήτρα και το μωρό.

Παρότι τα συμπτώματα του πρώτου τριμήνου συχνά μειώνονται, κάθε εγκυμοσύνη εξελίσσεται διαφορετικά. Σε ορισμένες γυναίκες η ναυτία μπορεί να συνεχιστεί για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, ενώ άλλες αρχίζουν ήδη να αισθάνονται σημαντική βελτίωση στην καθημερινότητά τους.

Αλλαγές που μπορεί να παρατηρήσετε

Κατά τον τέταρτο μήνα εγκυμοσύνης, οι ορμονικές αλλαγές συνεχίζονται, αλλά ο οργανισμός έχει αρχίσει να προσαρμόζεται περισσότερο στις απαιτήσεις της κύησης.

Οι αλλαγές που μπορεί να παρατηρήσει η έγκυος περιλαμβάνουν:

  • σταδιακή υποχώρηση της ναυτίας και των εμετών
  • αύξηση της όρεξης
  • μεγαλύτερη ενεργητικότητα
  • σταδιακή αύξηση του μεγέθους της κοιλιάς
  • ήπιο κάψιμο ή δυσφορία στο στομάχι
  • πιθανή αύξηση της διάθεσης για σεξουαλική επαφή
  • ήπιες ενοχλήσεις στη μέση ή χαμηλά στην κοιλιά
  • εμφάνιση των πρώτων κινήσεων του μωρού προς το τέλος του μήνα

Οι πρώτες κινήσεις μπορεί αρχικά να μοιάζουν με ελαφρά σκιρτήματα, φυσαλίδες ή μικρούς παλμούς μέσα στην κοιλιά. Δεν γίνονται, όμως, αισθητές την ίδια χρονική στιγμή από όλες τις γυναίκες. Σε μια πρώτη εγκυμοσύνη μπορεί να γίνουν αντιληπτές λίγο αργότερα, ενώ γυναίκες που έχουν ήδη γεννήσει ενδέχεται να τις αναγνωρίσουν νωρίτερα.

Πώς αναπτύσσεται το μωρό;

Κατά τον τέταρτο μήνα, το μωρό συνεχίζει να αναπτύσσεται με γρήγορους ρυθμούς. Το πρόσωπο αποκτά πιο ξεκάθαρα χαρακτηριστικά, ενώ τα χέρια και τα πόδια έχουν σχηματιστεί και πραγματοποιούν μικρές κινήσεις.

Η καρδιά, ο εγκέφαλος και τα υπόλοιπα βασικά όργανα έχουν ήδη διαμορφωθεί και συνεχίζουν να αναπτύσσονται και να ωριμάζουν. Τα οστά γίνονται σταδιακά πιο σκληρά και οι μύες ενισχύονται, επιτρέποντας στο μωρό να κινείται περισσότερο μέσα στη μήτρα.

Παράλληλα:

  • αναπτύσσονται περισσότερο τα χαρακτηριστικά του προσώπου
  • τα αυτιά και τα μάτια πλησιάζουν στη φυσιολογική τους θέση
  • τα εξωτερικά γεννητικά όργανα διαμορφώνονται
  • το νευρικό σύστημα συνεχίζει να εξελίσσεται
  • οι κινήσεις των άκρων γίνονται πιο συντονισμένες
  • οι πνεύμονες συνεχίζουν την ανάπτυξή τους, χωρίς να έχουν ακόμη ωριμάσει

Το μέγεθος του μωρού διαφέρει ανάλογα με την ακριβή εβδομάδα της κύησης. Οι μετρήσεις που πραγματοποιούνται στον υπέρηχο αξιολογούνται από τον γυναικολόγο με βάση την ηλικία κύησης και τη συνολική πορεία της ανάπτυξής του.

Τι να περιμένετε κατά την επίσκεψη στον γυναικολόγο;

Κατά την επίσκεψη του τέταρτου μήνα, ο γυναικολόγος ελέγχει την υγεία της εγκύου και την ανάπτυξη του μωρού. Η παρακολούθηση προσαρμόζεται στο ιατρικό ιστορικό, στα αποτελέσματα των προηγούμενων εξετάσεων και στις ιδιαίτερες ανάγκες κάθε εγκυμοσύνης.

Ο έλεγχος μπορεί να περιλαμβάνει:

  • μέτρηση του σωματικού βάρους
  • έλεγχο της αρτηριακής πίεσης
  • εξετάσεις αίματος και ούρων, όταν χρειάζονται
  • έλεγχο των ούρων για σάκχαρο και λεύκωμα
  • κοιλιακό υπερηχογράφημα
  • αξιολόγηση της ανάπτυξης και της καρδιακής λειτουργίας του μωρού
  • έλεγχο της θέσης του πλακούντα
  • αξιολόγηση της ποσότητας του αμνιακού υγρού

Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να μετρηθεί το μήκος του τραχήλου με διακολπικό υπερηχογράφημα. Η εξέταση αυτή πραγματοποιείται όταν υπάρχει σχετική ένδειξη ή όταν ο γιατρός χρειάζεται να αξιολογήσει τον κίνδυνο πρόωρου τοκετού.

Κατά τον τέταρτο μήνα μπορεί επίσης να είναι δυνατή η αναγνώριση του φύλου του μωρού στον υπέρηχο. Αυτό εξαρτάται από την ακριβή εβδομάδα της κύησης, τη θέση του μωρού και την ποιότητα της υπερηχογραφικής εικόνας.

Μη επεμβατικός προγεννητικός έλεγχος

Ο μη επεμβατικός προγεννητικός έλεγχος πραγματοποιείται με μια απλή αιμοληψία από τη μητέρα. Αναλύει μικρά τμήματα γενετικού υλικού που προέρχονται κυρίως από τον πλακούντα και κυκλοφορούν στο αίμα της εγκύου.

Η εξέταση χρησιμοποιείται για την εκτίμηση της πιθανότητας ορισμένων χρωμοσωμικών ανωμαλιών. Δεν αποτελεί, όμως, διαγνωστική εξέταση και ένα αποτέλεσμα αυξημένης πιθανότητας χρειάζεται συνήθως επιβεβαίωση με επεμβατικό έλεγχο.

Ο μη επεμβατικός προγεννητικός έλεγχος δεν είναι απαραίτητος για όλες τις εγκύους. Η πραγματοποίησή του αποφασίζεται έπειτα από ενημέρωση και συζήτηση με τον γυναικολόγο, λαμβάνοντας υπόψη τα αποτελέσματα των προηγούμενων εξετάσεων, το ιατρικό ιστορικό και τις επιθυμίες του ζευγαριού.

Πότε πραγματοποιείται η αμνιοπαρακέντηση;

Η αμνιοπαρακέντηση είναι επεμβατική διαγνωστική εξέταση, κατά την οποία λαμβάνεται μικρή ποσότητα αμνιακού υγρού με τη βοήθεια λεπτής βελόνας και υπό συνεχή υπερηχογραφικό έλεγχο.

Δεν πραγματοποιείται σε όλες τις εγκύους. Μπορεί να συστηθεί όταν υπάρχει αυξημένη πιθανότητα χρωμοσωμικής ή γενετικής ανωμαλίας, ύποπτο υπερηχογραφικό εύρημα, σχετικό οικογενειακό ιστορικό ή άλλη συγκεκριμένη ιατρική ένδειξη.

Πριν από την εξέταση, ο γιατρός ενημερώνει αναλυτικά το ζευγάρι για τον σκοπό της αμνιοπαρακέντησης, τις πληροφορίες που μπορεί να προσφέρει και τους πιθανούς κινδύνους της. Η απόφαση λαμβάνεται εξατομικευμένα, με βάση τα δεδομένα κάθε εγκυμοσύνης.

 

5ος Μήνας Εγκυμοσύνης

Ο πέμπτος μήνας εγκυμοσύνης βρίσκεται περίπου στη μέση της κύησης και αποτελεί μια ιδιαίτερα σημαντική περίοδο για τη μέλλουσα μητέρα. Η κοιλιά γίνεται πλέον πιο εμφανής, ενώ οι κινήσεις του μωρού αρχίζουν συνήθως να γίνονται αντιληπτές με μεγαλύτερη σαφήνεια.

Για πολλές γυναίκες, τα έντονα συμπτώματα του πρώτου τριμήνου έχουν υποχωρήσει και η καθημερινότητα γίνεται πιο ευχάριστη. Ωστόσο, μπορεί να εμφανιστούν νέες ενοχλήσεις, καθώς η μήτρα μεγαλώνει και το σώμα προσαρμόζεται στη συνεχιζόμενη ανάπτυξη του μωρού.

Αλλαγές που μπορεί να παρατηρήσετε

Κατά τον πέμπτο μήνα εγκυμοσύνης, η αύξηση της κοιλιάς γίνεται περισσότερο αισθητή. Η έγκυος μπορεί επίσης να παρατηρήσει αύξηση της όρεξης και σταδιακή μεταβολή του σωματικού της βάρους.

Η αύξηση βάρους δεν είναι ίδια για όλες τις γυναίκες. Επηρεάζεται από το βάρος πριν από την εγκυμοσύνη, τον σωματότυπο, τη διατροφή, τη σωματική δραστηριότητα και τη συνολική πορεία της κύησης. Για τον λόγο αυτό, αξιολογείται εξατομικευμένα από τον γυναικολόγο.

Οι αλλαγές και οι ενοχλήσεις που μπορεί να εμφανιστούν περιλαμβάνουν:

  • πιο εμφανή αύξηση της κοιλιάς
  • αύξηση της όρεξης
  • σταδιακή αύξηση του σωματικού βάρους
  • αίσθημα φουσκώματος
  • δυσκοιλιότητα
  • ήπιο κάψιμο στο στομάχι
  • κράμπες στα πόδια
  • ενοχλήσεις στη μέση
  • αίσθημα κόπωσης
  • πιο έντονες κινήσεις του μωρού

Η ξεκούραση, η επαρκής πρόσληψη υγρών και η ισορροπημένη διατροφή μπορούν να βοηθήσουν στη διαχείριση ορισμένων από αυτές τις ενοχλήσεις. Οποιοδήποτε επίμονο ή έντονο σύμπτωμα πρέπει να συζητείται με τον γυναικολόγο.

Οι πρώτες κινήσεις του μωρού

Μία από τις πιο ξεχωριστές εμπειρίες του πέμπτου μήνα είναι η αντίληψη των πρώτων κινήσεων του μωρού. Αρχικά, οι κινήσεις μπορεί να μοιάζουν με μικρά σκιρτήματα, φυσαλίδες, ελαφρούς παλμούς ή ένα απαλό «φτερούγισμα» μέσα στην κοιλιά.

Η χρονική στιγμή κατά την οποία γίνονται αισθητές διαφέρει από γυναίκα σε γυναίκα. Συνήθως οι πρώτες κινήσεις γίνονται αντιληπτές περίπου γύρω στην 20ή εβδομάδα, αλλά μπορεί να εμφανιστούν νωρίτερα ή αργότερα. Στην πρώτη εγκυμοσύνη, ορισμένες γυναίκες μπορεί να μην τις αναγνωρίσουν μέχρι και μετά την 20ή εβδομάδα.

Καθώς προχωρά η εγκυμοσύνη, οι κινήσεις γίνονται σταδιακά πιο δυνατές και πιο εύκολα αναγνωρίσιμες. Στο συγκεκριμένο στάδιο δεν έχουν απαραίτητα σταθερή συχνότητα ή συγκεκριμένο καθημερινό μοτίβο.

Πώς αναπτύσσεται το μωρό;

Κατά τον πέμπτο μήνα, το μωρό αναπτύσσεται γρήγορα και οι κινήσεις του γίνονται περισσότερο συντονισμένες. Το μήκος και το βάρος του μεταβάλλονται σημαντικά από εβδομάδα σε εβδομάδα, γι’ αυτό οι σχετικές τιμές είναι πάντοτε ενδεικτικές.

Περίπου στη μέση της εγκυμοσύνης, το μωρό μπορεί να ζυγίζει γύρω στα 250 έως 350 γραμμάρια, ανάλογα με την ακριβή εβδομάδα και την ανάπτυξή του. Οι μετρήσεις αξιολογούνται υπερηχογραφικά από τον γιατρό και συγκρίνονται με τις αναμενόμενες τιμές για την ηλικία κύησης.

Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου:

  • τα χέρια και τα πόδια κινούνται πιο ενεργά
  • οι μύες και τα οστά συνεχίζουν να αναπτύσσονται
  • το νευρικό σύστημα εξελίσσεται
  • σχηματίζονται τα μοναδικά δακτυλικά αποτυπώματα
  • εμφανίζεται στο σώμα ένα λεπτό προστατευτικό χνούδι
  • αναπτύσσονται περισσότερο οι αισθήσεις
  • τα χαρακτηριστικά του προσώπου διακρίνονται πιο καθαρά
  • τα εσωτερικά όργανα συνεχίζουν να ωριμάζουν

Το μωρό μπορεί επίσης να αντιδρά σε έντονους ήχους με κινήσεις, καθώς η ακοή και το νευρικό του σύστημα συνεχίζουν να αναπτύσσονται.

Τι να περιμένετε κατά την επίσκεψη στον γυναικολόγο;

Κατά την επίσκεψη του πέμπτου μήνα πραγματοποιείται ο καθιερωμένος έλεγχος της εγκύου και αξιολογείται η ανάπτυξη του μωρού.

Η επίσκεψη μπορεί να περιλαμβάνει:

  • μέτρηση του σωματικού βάρους
  • έλεγχο της αρτηριακής πίεσης
  • γενική αίματος και γενική ούρων, όταν ζητούνται
  • αξιολόγηση πιθανών ενοχλήσεων
  • υπερηχογραφικό έλεγχο της ανάπτυξης του μωρού
  • έλεγχο της καρδιακής λειτουργίας
  • αξιολόγηση της θέσης του πλακούντα
  • έλεγχο της ποσότητας του αμνιακού υγρού
  • προγραμματισμό ή πραγματοποίηση του υπερηχογραφήματος Β΄ επιπέδου

Ο γυναικολόγος αξιολογεί επίσης την πορεία της αύξησης του βάρους και δίνει οδηγίες σχετικά με τη διατροφή, την άσκηση και την καθημερινότητα της εγκύου.

Υπερηχογράφημα Β΄ επιπέδου

Κατά τον πέμπτο μήνα πραγματοποιείται μία από τις σημαντικότερες εξετάσεις της εγκυμοσύνης, το αναλυτικό υπερηχογράφημα εμβρύου, γνωστό και ως υπερηχογράφημα Β΄ επιπέδου.

Η εξέταση πραγματοποιείται συνήθως μεταξύ της 18ης και της 22ης εβδομάδας και επιτρέπει τη λεπτομερή αξιολόγηση της ανάπτυξης και της ανατομίας του μωρού.

Κατά το υπερηχογράφημα εξετάζονται, μεταξύ άλλων:

  • ο εγκέφαλος και το κρανίο
  • το πρόσωπο
  • η σπονδυλική στήλη
  • η καρδιά και τα μεγάλα αγγεία
  • οι πνεύμονες
  • το στομάχι και το κοιλιακό τοίχωμα
  • οι νεφροί και η ουροδόχος κύστη
  • τα άνω και κάτω άκρα
  • ο ομφάλιος λώρος
  • η θέση του πλακούντα
  • η ποσότητα του αμνιακού υγρού
  • η συνολική ανάπτυξη του μωρού

Το υπερηχογράφημα Β΄ επιπέδου μπορεί να εντοπίσει αρκετές ανατομικές παθήσεις, δεν μπορεί όμως να αποκλείσει κάθε πιθανή ανωμαλία ή πρόβλημα. Εάν κάποιο σημείο δεν είναι δυνατό να εξεταστεί επαρκώς λόγω της θέσης του μωρού, μπορεί να χρειαστεί συμπληρωματικός υπερηχογραφικός έλεγχος.

Κατά την εξέταση μπορεί επίσης να φανεί το φύλο του μωρού, εφόσον το επιθυμούν οι γονείς και το επιτρέπουν η θέση του μωρού και η ποιότητα της υπερηχογραφικής εικόνας.

6ος Μήνας Εγκυμοσύνης

Κατά τον έκτο μήνα εγκυμοσύνης, η κοιλιά έχει μεγαλώσει αισθητά και οι κινήσεις του μωρού γίνονται συνήθως πιο έντονες και εύκολα αναγνωρίσιμες. Το μωρό συνεχίζει να αναπτύσσεται γρήγορα, ενώ το σώμα της εγκύου προσαρμόζεται στο αυξανόμενο βάρος και στις νέες απαιτήσεις της κύησης.

Για πολλές γυναίκες, το δεύτερο τρίμηνο εξακολουθεί να αποτελεί μια σχετικά ευχάριστη περίοδο. Ωστόσο, καθώς η μήτρα μεγαλώνει, μπορεί να εμφανιστούν νέες ενοχλήσεις, όπως κάψιμο στο στομάχι, δυσκοιλιότητα, κράμπες στα πόδια και πόνος στη μέση.

Αλλαγές που μπορεί να παρατηρήσετε

Η μήτρα έχει πλέον μεγαλώσει σημαντικά και συνήθως φτάνει περίπου στο ύψος του ομφαλού ή λίγο ψηλότερα, ανάλογα με την ακριβή εβδομάδα της εγκυμοσύνης και τον σωματότυπο της γυναίκας.

Οι αλλαγές και οι ενοχλήσεις που μπορεί να εμφανιστούν περιλαμβάνουν:

  • μεγαλύτερη και περισσότερο εμφανή κοιλιά
  • πιο έντονες κινήσεις του μωρού
  • κάψιμο ή δυσφορία στο στομάχι
  • φούσκωμα και δυσκοιλιότητα
  • εμφάνιση ή επιδείνωση αιμορροΐδων
  • κράμπες στα πόδια
  • πόνο στη μέση
  • πρήξιμο στα πόδια ή στους αστραγάλους
  • ευαισθησία ή αιμορραγία των ούλων
  • αυξημένο αίσθημα κόπωσης
  • δυσκολία στην εύρεση άνετης θέσης για ύπνο

Η καούρα μπορεί να γίνεται εντονότερη επειδή η αναπτυσσόμενη μήτρα ασκεί πίεση στο στομάχι. Μικρά και συχνά γεύματα, η αποφυγή κατάκλισης αμέσως μετά το φαγητό και ο περιορισμός των τροφών που προκαλούν ενόχληση μπορούν να βοηθήσουν. Οποιοδήποτε φάρμακο πρέπει να λαμβάνεται μόνο κατόπιν συνεννόησης με τον γυναικολόγο.

Η επαρκής ξεκούραση και η πρόσληψη υγρών είναι επίσης σημαντικές. Εάν η κόπωση είναι ιδιαίτερα έντονη, ο γιατρός μπορεί να αξιολογήσει εάν χρειάζεται έλεγχος για αναιμία ή κάποια άλλη αιτία.

Οι κινήσεις του μωρού

Μέχρι τον έκτο μήνα, οι περισσότερες γυναίκες έχουν αρχίσει να αισθάνονται τις κινήσεις του μωρού. Τα απαλά σκιρτήματα των προηγούμενων εβδομάδων μπορεί πλέον να γίνονται πιο έντονα και να μοιάζουν με μικρές κλωτσιές, τεντώματα ή αλλαγές θέσης.

Οι κινήσεις δεν είναι ίδιες σε όλες τις εγκυμοσύνες. Η θέση του πλακούντα, η ακριβής εβδομάδα και το εάν πρόκειται για την πρώτη εγκυμοσύνη μπορούν να επηρεάσουν το πότε και πόσο έντονα γίνονται αντιληπτές. Οι πρώτες κινήσεις συνήθως εμφανίζονται μεταξύ της 16ης και της 24ης εβδομάδας.

Σε αυτό το στάδιο, το μωρό μπορεί να έχει περιόδους μεγαλύτερης δραστηριότητας και περιόδους κατά τις οποίες κοιμάται. Εάν η έγκυος ανησυχεί επειδή δεν έχει αισθανθεί ακόμη κινήσεις ή παρατηρήσει σημαντική μεταβολή στις κινήσεις που είχε συνηθίσει, πρέπει να επικοινωνήσει με τον γιατρό της.

Πώς αναπτύσσεται το μωρό;

Κατά τον έκτο μήνα, το μωρό αυξάνει σταδιακά το βάρος του και οι αναλογίες του σώματός του γίνονται περισσότερο ισορροπημένες. Το μήκος και το βάρος διαφέρουν σημαντικά ανάμεσα στην αρχή και στο τέλος του μήνα, γι’ αυτό οι σχετικές τιμές είναι ενδεικτικές και αξιολογούνται με βάση την ακριβή ηλικία κύησης.

Προς το τέλος της 24ης εβδομάδας, το μωρό μπορεί να έχει μήκος περίπου 30 εκατοστά και βάρος κοντά στα 600–700 γραμμάρια. Η ανάπτυξη, ωστόσο, δεν είναι ακριβώς ίδια σε όλα τα μωρά.

Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου:

  • οι κινήσεις γίνονται πιο συντονισμένες
  • τα φρύδια και οι βλεφαρίδες γίνονται περισσότερο εμφανή
  • τα βλέφαρα αρχίζουν σταδιακά να ανοίγουν
  • η ακοή συνεχίζει να αναπτύσσεται
  • ο εγκέφαλος και το νευρικό σύστημα εξελίσσονται γρήγορα
  • οι πνεύμονες συνεχίζουν να αναπτύσσονται
  • αρχίζει η παραγωγή ουσιών που θα βοηθήσουν αργότερα τη λειτουργία των πνευμόνων
  • συνεχίζεται η δημιουργία λίπους κάτω από το δέρμα

Παρότι έχουν σχηματιστεί τα βασικά όργανα, πολλά συστήματα, και κυρίως οι πνεύμονες και ο εγκέφαλος, χρειάζονται ακόμη σημαντικό χρόνο για να ωριμάσουν. Το δεύτερο τρίμηνο χαρακτηρίζεται συνολικά από γρήγορη ανάπτυξη και εξέλιξη του εμβρύου.

Τι να περιμένετε κατά την επίσκεψη στον γυναικολόγο;

Κατά την επίσκεψη του έκτου μήνα πραγματοποιείται ο καθιερωμένος έλεγχος της εγκύου και αξιολογείται η ανάπτυξη του μωρού. Η συχνότητα και το περιεχόμενο των εξετάσεων προσαρμόζονται στο ιστορικό και στην πορεία κάθε εγκυμοσύνης.

Η επίσκεψη μπορεί να περιλαμβάνει:

  • μέτρηση του σωματικού βάρους
  • έλεγχο της αρτηριακής πίεσης
  • γενική αίματος και γενική ούρων, όταν ζητούνται
  • αξιολόγηση πιθανών συμπτωμάτων ή ενοχλήσεων
  • μέτρηση του ύψους της μήτρας
  • ακρόαση της καρδιακής λειτουργίας του μωρού
  • υπερηχογραφικό έλεγχο της ανάπτυξής του
  • αξιολόγηση της ποσότητας του αμνιακού υγρού
  • έλεγχο της θέσης του πλακούντα
  • προγραμματισμό της καμπύλης σακχάρου

Μετά την 24η εβδομάδα, η μέτρηση του ύψους της μήτρας μπορεί να χρησιμοποιείται στο πλαίσιο των τακτικών επισκέψεων για την παρακολούθηση της ανάπτυξης του μωρού. Εάν οι μετρήσεις ή άλλα ευρήματα δημιουργήσουν προβληματισμό, μπορεί να πραγματοποιηθεί συμπληρωματικός υπερηχογραφικός έλεγχος.

Καμπύλη σακχάρου και έλεγχος για διαβήτη κύησης

Προς το τέλος του δεύτερου τριμήνου πραγματοποιείται συνήθως έλεγχος για διαβήτη κύησης. Ο διαβήτης κύησης εμφανίζεται όταν τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα αυξάνονται κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και χρειάζεται έγκαιρη διάγνωση και σωστή παρακολούθηση.

Ο έλεγχος πραγματοποιείται συνήθως μεταξύ της 24ης και της 28ης εβδομάδας. Σε γυναίκες με συγκεκριμένους παράγοντες κινδύνου μπορεί να ζητηθεί νωρίτερα και, εφόσον το αρχικό αποτέλεσμα είναι φυσιολογικό, να επαναληφθεί αργότερα.

Η καμπύλη σακχάρου περιλαμβάνει τη λήψη διαλύματος γλυκόζης και αιμοληψίες σε συγκεκριμένα χρονικά διαστήματα, ώστε να αξιολογηθεί ο τρόπος με τον οποίο ο οργανισμός διαχειρίζεται το σάκχαρο. Η ακριβής διαδικασία, η ανάγκη νηστείας και ο αριθμός των αιμοληψιών καθορίζονται από τον γιατρό και το πρωτόκολλο που ακολουθείται.

Η διάγνωση διαβήτη κύησης δεν σημαίνει απαραίτητα ότι η γυναίκα θα συνεχίσει να έχει διαβήτη μετά τον τοκετό. Χρειάζεται, όμως, σωστή παρακολούθηση, προσαρμογή της διατροφής και, όταν κρίνεται απαραίτητο, κατάλληλη θεραπεία για την προστασία της μητέρας και του μωρού.

Με την ολοκλήρωση του έκτου μήνα ολοκληρώνεται σταδιακά και το δεύτερο τρίμηνο εγκυμοσύνης. Η παρακολούθηση συνεχίζεται στο τρίτο τρίμηνο, κατά το οποίο δίνεται μεγαλύτερη έμφαση στην ανάπτυξη, στη θέση και στην ευεξία του μωρού, καθώς και στην προετοιμασία για τον τοκετό.

Συχνές Ερωτήσεις για το Δεύτερο Τρίμηνο Εγκυμοσύνης

Ποιες εβδομάδες περιλαμβάνει το δεύτερο τρίμηνο εγκυμοσύνης;

Το δεύτερο τρίμηνο εγκυμοσύνης περιλαμβάνει συνήθως την περίοδο από τη 13η έως και την 27η εβδομάδα. Από την 28η εβδομάδα αρχίζει το τρίτο τρίμηνο της εγκυμοσύνης.

Ποια συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν στο δεύτερο τρίμηνο;

Κατά το δεύτερο τρίμηνο, η ναυτία, οι εμετοί και η έντονη κόπωση συχνά υποχωρούν. Η έγκυος μπορεί να παρατηρήσει αύξηση της όρεξης και της ενέργειας, μεγαλύτερη κοιλιά, καούρες, δυσκοιλιότητα, κράμπες στα πόδια, πόνο στη μέση και ευαισθησία ή αιμορραγία των ούλων. Τα συμπτώματα και η έντασή τους διαφέρουν σε κάθε εγκυμοσύνη.

Πότε αρχίζει να φαίνεται περισσότερο η κοιλιά;

Η κοιλιά αρχίζει συνήθως να γίνεται περισσότερο εμφανής κατά τον τέταρτο και τον πέμπτο μήνα, καθώς μεγαλώνουν η μήτρα και το μωρό. Η ακριβής χρονική στιγμή διαφέρει ανάλογα με τον σωματότυπο, το εάν πρόκειται για πρώτη εγκυμοσύνη και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε κύησης.

Πότε γίνονται αισθητές οι πρώτες κινήσεις του μωρού;

Οι πρώτες κινήσεις γίνονται συνήθως αισθητές μεταξύ της 16ης και της 24ης εβδομάδας. Στην πρώτη εγκυμοσύνη μπορεί να γίνουν αντιληπτές μετά την 20ή εβδομάδα, ενώ σε επόμενη εγκυμοσύνη η γυναίκα μπορεί να τις αναγνωρίσει νωρίτερα. Αρχικά μπορεί να μοιάζουν με ελαφρύ φτερούγισμα, φυσαλίδες ή απαλούς παλμούς.

Τι πρέπει να κάνω εάν δεν έχω αισθανθεί το μωρό μέχρι την 24η εβδομάδα;

Εάν η έγκυος δεν έχει αισθανθεί καθόλου κινήσεις μέχρι την 24η εβδομάδα, πρέπει να επικοινωνήσει με τον γυναικολόγο ή τη μαία της. Ιατρική αξιολόγηση χρειάζεται επίσης όταν παρατηρείται σημαντική μείωση, διακοπή ή αλλαγή στο συνηθισμένο μοτίβο των κινήσεων. Δεν πρέπει να αναβάλλεται η επικοινωνία μέχρι την επόμενη προγραμματισμένη επίσκεψη.

Πότε πραγματοποιείται το υπερηχογράφημα Β΄ επιπέδου;

Το υπερηχογράφημα Β΄ επιπέδου πραγματοποιείται συνήθως μεταξύ της 18ης και της 22ης εβδομάδας της εγκυμοσύνης. Η ακριβής ημερομηνία καθορίζεται από τον γιατρό με βάση την ηλικία και την εξέλιξη της κύησης.

Τι εξετάζει το υπερηχογράφημα Β΄ επιπέδου;

Το υπερηχογράφημα Β΄ επιπέδου αξιολογεί αναλυτικά την ανάπτυξη και την ανατομία του μωρού. Ελέγχονται, μεταξύ άλλων, ο εγκέφαλος, το πρόσωπο, η σπονδυλική στήλη, η καρδιά, τα άκρα, οι νεφροί, η ουροδόχος κύστη και το κοιλιακό τοίχωμα. Εξετάζονται επίσης η θέση του πλακούντα και η ποσότητα του αμνιακού υγρού.

Πρόκειται για πολύ σημαντική εξέταση, δεν μπορεί όμως να αποκλείσει κάθε πιθανή ανατομική, γενετική ή αναπτυξιακή πάθηση.

Μπορεί να φανεί το φύλο του μωρού στο δεύτερο τρίμηνο;

Το φύλο του μωρού μπορεί συχνά να διακριθεί υπερηχογραφικά κατά το δεύτερο τρίμηνο και ιδιαίτερα κατά το αναλυτικό υπερηχογράφημα. Η αναγνώρισή του εξαρτάται από την εβδομάδα της εγκυμοσύνης, τη θέση του μωρού και την ποιότητα της υπερηχογραφικής εικόνας.

Είναι απαραίτητη η αμνιοπαρακέντηση σε όλες τις εγκύους;

Όχι. Η αμνιοπαρακέντηση δεν αποτελεί εξέταση ρουτίνας για όλες τις εγκύους. Είναι επεμβατική διαγνωστική εξέταση και μπορεί να προταθεί όταν υπάρχει συγκεκριμένη ιατρική ένδειξη, όπως αποτέλεσμα αυξημένης πιθανότητας στον προγεννητικό έλεγχο, ύποπτο υπερηχογραφικό εύρημα ή σχετικό οικογενειακό ιστορικό.

Πραγματοποιείται συνήθως μεταξύ της 15ης και της 20ής εβδομάδας, έπειτα από αναλυτική ενημέρωση και συζήτηση με τον γιατρό.

Ποια είναι η διαφορά μεταξύ NIPT και αμνιοπαρακέντησης;

Ο μη επεμβατικός προγεννητικός έλεγχος, γνωστός ως NIPT, πραγματοποιείται με αιμοληψία από τη μητέρα και υπολογίζει την πιθανότητα συγκεκριμένων χρωμοσωμικών ανωμαλιών. Είναι εξέταση διαλογής και δεν προσφέρει οριστική διάγνωση.

Η αμνιοπαρακέντηση είναι επεμβατική διαγνωστική εξέταση. Εάν το NIPT δείξει αυξημένη πιθανότητα, μπορεί να συστηθεί αμνιοπαρακέντηση ή άλλη διαγνωστική εξέταση για την επιβεβαίωση του αποτελέσματος.

Πότε γίνεται η καμπύλη σακχάρου;

Ο έλεγχος για διαβήτη κύησης πραγματοποιείται συνήθως μεταξύ της 24ης και της 28ης εβδομάδας. Σε γυναίκες με αυξημένους παράγοντες κινδύνου μπορεί να ζητηθεί νωρίτερα. Η ακριβής διαδικασία και η ανάγκη νηστείας καθορίζονται από τον γιατρό και το πρωτόκολλο που ακολουθείται.

Είναι φυσιολογικές οι καούρες και η δυσκοιλιότητα;

Οι καούρες, το φούσκωμα και η δυσκοιλιότητα είναι συχνές ενοχλήσεις κατά το δεύτερο τρίμηνο. Συνδέονται με τις ορμονικές αλλαγές και με την πίεση που ασκεί σταδιακά η αναπτυσσόμενη μήτρα στο πεπτικό σύστημα.

Μικρά και συχνά γεύματα, επαρκής κατανάλωση νερού και τροφές πλούσιες σε φυτικές ίνες μπορεί να βοηθήσουν. Φάρμακα ή συμπληρώματα πρέπει να λαμβάνονται μόνο μετά από συνεννόηση με τον γυναικολόγο.

Πότε πρέπει να επικοινωνήσω άμεσα με τον γυναικολόγο;

Άμεση επικοινωνία με τον γιατρό χρειάζεται σε περίπτωση αιμορραγίας, απώλειας υγρών από τον κόλπο, έντονου ή επίμονου κοιλιακού πόνου, υψηλού πυρετού, δυνατού πονοκεφάλου, διαταραχών της όρασης ή τακτικών επώδυνων συσπάσεων.

Η έγκυος πρέπει επίσης να ζητήσει άμεσα ιατρική καθοδήγηση όταν παρατηρήσει ότι το μωρό κινείται λιγότερο από το συνηθισμένο ή ότι έχει αλλάξει αισθητά το μοτίβο των κινήσεών του.

Η παρακολούθηση κατά το δεύτερο τρίμηνο εγκυμοσύνης επιτρέπει την αξιολόγηση της υγείας της μητέρας, της ανάπτυξης του μωρού και των αποτελεσμάτων των σημαντικών προγεννητικών εξετάσεων. Το πρόγραμμα επισκέψεων και εξετάσεων καθορίζεται εξατομικευμένα από τον γυναικολόγο, ανάλογα με το ιστορικό και την πορεία κάθε εγκυμοσύνης.

Τρίτο Τρίμηνο Εγκυμοσύνης

Τρίτο τρίμηνο – Από την 29η εβδομάδα έως και την 40η εβδομάδα (τοκετός).

Το τρίτο τρίμηνο εγκυμοσύνης ξεκινά από την 28η εβδομάδα και συνεχίζεται έως τον τοκετό. Πρόκειται για την τελική φάση της κύησης, κατά την οποία το μωρό αναπτύσσεται γρήγορα, αυξάνει σημαντικά το βάρος του και προετοιμάζεται σταδιακά για τη γέννηση.

Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, η έγκυος μπορεί να αισθάνεται μεγαλύτερη κόπωση, δυσκολία στον ύπνο, πίεση χαμηλά στην πύελο, καούρες, κράμπες και πιο έντονες κινήσεις του μωρού. Είναι επίσης πιθανό να εμφανιστούν συσπάσεις Braxton Hicks, οι οποίες λειτουργούν ως προπαρασκευαστικές συσπάσεις της μήτρας και δεν αποτελούν απαραίτητα ένδειξη έναρξης του τοκετού.

Η παρακολούθηση από τον γυναικολόγο γίνεται σταδιακά συχνότερη, ώστε να ελέγχονται η ανάπτυξη και η θέση του μωρού, η ποσότητα του αμνιακού υγρού, η λειτουργία του πλακούντα και η γενικότερη κατάσταση της μητέρας. Ανάλογα με τις ανάγκες της εγκυμοσύνης, μπορεί να πραγματοποιηθούν επιπλέον εξετάσεις, όπως υπερηχογράφημα Doppler, καρδιοτοκογράφημα και έλεγχος για στρεπτόκοκκο ομάδας Β.

7ος Μήνας Εγκυμοσύνης

Ο έβδομος μήνας εγκυμοσύνης σηματοδοτεί την έναρξη του τρίτου τριμήνου. Η ημέρα του τοκετού πλησιάζει σταδιακά, ενώ το μωρό συνεχίζει να αναπτύσσεται γρήγορα και να αυξάνει το βάρος του. Παράλληλα, η κοιλιά μεγαλώνει αισθητά και η έγκυος μπορεί να κουράζεται ευκολότερα ή να χρειάζεται περισσότερο χρόνο για ξεκούραση.

Κατά το τρίτο τρίμηνο, τα όργανα του μωρού συνεχίζουν να ωριμάζουν, με ιδιαίτερα γρήγορη ανάπτυξη του εγκεφάλου, του νευρικού συστήματος και των πνευμόνων. Από την 28η εβδομάδα, οι επισκέψεις στον γυναικολόγο μπορεί να γίνουν συχνότερες, ανάλογα με την πορεία και τις ανάγκες της εγκυμοσύνης.

Αλλαγές που μπορεί να παρατηρήσετε

Κατά τον έβδομο μήνα εγκυμοσύνης, η αύξηση του μεγέθους της μήτρας και του βάρους του μωρού μπορεί να προκαλέσει νέες ενοχλήσεις. Η ένταση των συμπτωμάτων διαφέρει από γυναίκα σε γυναίκα και δεν ακολουθούν όλες οι εγκυμοσύνες την ίδια πορεία.

Οι αλλαγές που μπορεί να παρατηρηθούν περιλαμβάνουν:

  • συχνότερες κράμπες στα χέρια ή στα πόδια
  • πόνο ή ενόχληση στη μέση
  • αυξημένη κόπωση
  • δυσκολία στην εύρεση άνετης θέσης για ύπνο
  • καούρες, φούσκωμα ή δυσκοιλιότητα
  • συχνότερη ανάγκη για ούρηση
  • ήπιο πρήξιμο στα πόδια και στους αστραγάλους
  • αίσθημα πίεσης χαμηλά στην κοιλιά
  • πιο έντονες και εύκολα αναγνωρίσιμες κινήσεις του μωρού
  • ακανόνιστες συσπάσεις Braxton Hicks

Λόγω των ορμονικών αλλαγών, οι αρθρώσεις και οι σύνδεσμοι μπορεί να γίνονται πιο χαλαροί, καθώς το σώμα προετοιμάζεται σταδιακά για τον τοκετό. Η έγκυος είναι καλό να αποφεύγει τις απότομες κινήσεις και να ενημερώνει τον γιατρό της όταν ο πόνος ή οποιαδήποτε άλλη ενόχληση γίνεται έντονη ή επίμονη.

Τι είναι οι συσπάσεις Braxton Hicks;

Οι συσπάσεις Braxton Hicks είναι προπαρασκευαστικές συσπάσεις της μήτρας, οι οποίες μπορεί να γίνουν περισσότερο αισθητές κατά το τρίτο τρίμηνο. Συνήθως είναι ακανόνιστες, δεν γίνονται σταδιακά εντονότερες και μπορεί να υποχωρούν με την ξεκούραση, την ενυδάτωση ή την αλλαγή θέσης.

Μπορεί να εμφανιστούν έπειτα από αυξημένη δραστηριότητα, κινήσεις του μωρού, σεξουαλική επαφή, αφυδάτωση ή όταν η ουροδόχος κύστη είναι γεμάτη. Δεν αποτελούν απαραίτητα ένδειξη ότι έχει ξεκινήσει ο τοκετός.

Αντίθετα, οι πραγματικές συσπάσεις του τοκετού εμφανίζονται συνήθως σε τακτικά διαστήματα, γίνονται προοδευτικά συχνότερες και εντονότερες και δεν υποχωρούν εύκολα με την ξεκούραση. Επειδή η διάκριση δεν είναι πάντοτε εύκολη, η έγκυος πρέπει να επικοινωνεί με τον γιατρό της όταν οι συσπάσεις αποκτούν σταθερό ρυθμό, συνοδεύονται από πόνο ή εμφανίζονται πριν από την ολοκλήρωση της 37ης εβδομάδας.

Πώς αναπτύσσεται το μωρό;

Κατά τον έβδομο μήνα, το μωρό αυξάνει σταδιακά το βάρος του και αρχίζει να συγκεντρώνει περισσότερο λίπος κάτω από το δέρμα του. Το σώμα του αποκτά πιο ολοκληρωμένες αναλογίες, ενώ οι κινήσεις του γίνονται ισχυρότερες και περισσότερο συντονισμένες.

Την περίοδο αυτή:

  • ο εγκέφαλος και το νευρικό σύστημα αναπτύσσονται γρήγορα
  • οι πνεύμονες συνεχίζουν να ωριμάζουν
  • τα βλέφαρα μπορούν να ανοίγουν και να κλείνουν
  • η ακοή έχει αναπτυχθεί περισσότερο
  • το μωρό μπορεί να αντιδρά σε ήχους και στο φως
  • αναπτύσσεται η αίσθηση της γεύσης
  • δημιουργείται περισσότερο λίπος κάτω από το δέρμα
  • διαμορφώνονται περίοδοι ύπνου και δραστηριότητας

Οι μετρήσεις του μήκους και του βάρους είναι ενδεικτικές και μεταβάλλονται σημαντικά από εβδομάδα σε εβδομάδα. Για τον λόγο αυτό, η ανάπτυξη του μωρού αξιολογείται υπερηχογραφικά από τον γυναικολόγο, με βάση την ακριβή ηλικία της κύησης και τη συνολική πορεία της ανάπτυξής του.

Οι κινήσεις του μωρού κατά τον έβδομο μήνα

Από την 28η εβδομάδα και μετά, το μωρό αρχίζει συνήθως να αποκτά ένα περισσότερο αναγνωρίσιμο προσωπικό μοτίβο κινήσεων. Δεν υπάρχει ένας συγκεκριμένος αριθμός κινήσεων που να θεωρείται φυσιολογικός για όλες τις εγκυμοσύνες. Σημασία έχει η έγκυος να γνωρίζει τον τρόπο και τη συχνότητα με την οποία κινείται συνήθως το δικό της μωρό.

Εάν οι κινήσεις μειωθούν αισθητά, σταματήσουν ή αλλάξει σημαντικά το συνηθισμένο μοτίβο τους, χρειάζεται άμεση επικοινωνία με τον γυναικολόγο ή το μαιευτήριο. Η έγκυος δεν πρέπει να περιμένει μέχρι την επόμενη ημέρα ή την επόμενη προγραμματισμένη επίσκεψη.

Τι να περιμένετε κατά την επίσκεψη στον γυναικολόγο;

Κατά την επίσκεψη του έβδομου μήνα, ο γιατρός ελέγχει την υγεία της εγκύου και αξιολογεί την ανάπτυξη και την ευεξία του μωρού. Το πρόγραμμα παρακολούθησης προσαρμόζεται στο ιστορικό και στην εξέλιξη κάθε εγκυμοσύνης.

Η επίσκεψη μπορεί να περιλαμβάνει:

  • μέτρηση του σωματικού βάρους
  • έλεγχο της αρτηριακής πίεσης
  • γενική αίματος και γενική ούρων, όταν ζητούνται
  • έλεγχο των επιπέδων σακχάρου, όπου χρειάζεται
  • αξιολόγηση πιθανής αναιμίας
  • μέτρηση του ύψους της μήτρας
  • έλεγχο της καρδιακής λειτουργίας του μωρού
  • υπερηχογραφική αξιολόγηση της ανάπτυξής του
  • έλεγχο της θέσης του μωρού
  • αξιολόγηση της ποσότητας του αμνιακού υγρού και του πλακούντα

Ανάλογα με τα ευρήματα και το ιατρικό ιστορικό, μπορεί να ζητηθούν πρόσθετες εξετάσεις ή στενότερη παρακολούθηση.

Anti-D ανοσοσφαιρίνη σε Rh αρνητική έγκυο

Εάν η έγκυος έχει RhD αρνητική ομάδα αίματος και δεν έχει ήδη αναπτύξει αντισώματα, μπορεί να χρειαστεί προφυλακτική χορήγηση Anti-D ανοσοσφαιρίνης, γνωστής και ως Rhesogamma. Η χορήγησή της γίνεται συνήθως περίπου στην 28η εβδομάδα, σύμφωνα με το πρωτόκολλο που ακολουθείται και τις οδηγίες του γιατρού.

Σκοπός της είναι να μειώσει την πιθανότητα ο οργανισμός της μητέρας να δημιουργήσει αντισώματα απέναντι σε RhD θετικά ερυθρά αιμοσφαίρια του μωρού. Anti-D μπορεί επίσης να χρειαστεί σε ορισμένες περιπτώσεις αιμορραγίας, τραυματισμού ή επεμβατικής εξέτασης κατά την εγκυμοσύνη.

Προετοιμασία για τον τοκετό

Ο έβδομος μήνας αποτελεί κατάλληλη περίοδο για να αρχίσει η συζήτηση σχετικά με το πλάνο του τοκετού. Η έγκυος μπορεί να ενημερωθεί για:

  • τα πιθανά σημάδια έναρξης του τοκετού
  • τις διαθέσιμες μεθόδους ανακούφισης από τον πόνο
  • την επισκληρίδιο αναλγησία
  • τον φυσιολογικό τοκετό και την καισαρική τομή
  • την προετοιμασία της βαλίτσας του μαιευτηρίου
  • τον θηλασμό και την πρώτη επαφή με το νεογέννητο
  • τις περιπτώσεις στις οποίες απαιτείται άμεση μετάβαση στο μαιευτήριο

Η ενημέρωση και η συζήτηση με τον γυναικολόγο βοηθούν τη μέλλουσα μητέρα να προετοιμαστεί καλύτερα και να αισθανθεί μεγαλύτερη ασφάλεια καθώς πλησιάζει η ημέρα της γέννας.

8ος Μήνας Εγκυμοσύνης

Κατά τον όγδοο μήνα εγκυμοσύνης, το μωρό συνεχίζει να αναπτύσσεται και να αυξάνει το βάρος του με γρήγορους ρυθμούς. Η κοιλιά έχει πλέον μεγαλώσει σημαντικά και η έγκυος μπορεί να αισθάνεται μεγαλύτερη κόπωση ή δυσκολία στις καθημερινές κινήσεις, καθώς πλησιάζει σταδιακά η ημέρα του τοκετού.

Ο εγκέφαλος, οι πνεύμονες και τα υπόλοιπα όργανα του μωρού συνεχίζουν να ωριμάζουν, ενώ η παρακολούθηση της εγκυμοσύνης μπορεί να γίνεται συχνότερη. Το τρίτο τρίμηνο είναι η περίοδος κατά την οποία αυξάνεται το βάρος του μωρού και ολοκληρώνεται σε σημαντικό βαθμό η ωρίμανση των οργάνων του, ώστε να προετοιμαστεί για τη ζωή μετά τη γέννηση.

Αλλαγές που μπορεί να παρατηρήσετε

Καθώς μεγαλώνουν η μήτρα και το μωρό, ασκείται μεγαλύτερη πίεση στο στομάχι, στα πλευρά, στην ουροδόχο κύστη και στην περιοχή της πυέλου. Οι ενοχλήσεις δεν είναι ίδιες σε όλες τις εγκύους και μπορεί να μεταβάλλονται ανάλογα με την εβδομάδα, τη θέση του μωρού και τον σωματότυπο της γυναίκας.

Οι αλλαγές που μπορεί να παρατηρηθούν περιλαμβάνουν:

  • εντονότερες καούρες ή δυσπεψία
  • φούσκωμα και δυσκοιλιότητα
  • δυσφορία ή πίεση στην περιοχή των πλευρών
  • πόνο στη μέση
  • αίσθημα βάρους χαμηλά στην πύελο
  • συχνότερη ανάγκη για ούρηση
  • πρήξιμο στα πόδια και στους αστραγάλους
  • δυσκολία στον ύπνο
  • μεγαλύτερη σωματική κόπωση
  • εμφάνιση ραγάδων στην κοιλιά
  • συνέχιση των συσπάσεων Braxton Hicks

Οι συσπάσεις Braxton Hicks είναι συνήθως ακανόνιστες και δεν γίνονται σταδιακά πιο συχνές και εντονότερες. Μπορεί να υποχωρήσουν με ξεκούραση, ενυδάτωση ή αλλαγή θέσης. Αντίθετα, οι συσπάσεις του τοκετού τείνουν να αποκτούν σταθερότερο ρυθμό και να αυξάνονται προοδευτικά σε διάρκεια και ένταση.

Εάν οι συσπάσεις είναι τακτικές ή επώδυνες, εμφανίζονται πριν από την 37η εβδομάδα ή συνοδεύονται από αιμορραγία, πίεση χαμηλά ή απώλεια υγρών, η έγκυος πρέπει να επικοινωνήσει άμεσα με τον γυναικολόγο ή το μαιευτήριο.

Οι κινήσεις του μωρού στον όγδοο μήνα

Καθώς ο διαθέσιμος χώρος μέσα στη μήτρα περιορίζεται, ο χαρακτήρας των κινήσεων μπορεί να αλλάξει. Οι απότομες περιστροφές μπορεί να αντικατασταθούν από πιο έντονα τεντώματα, πιέσεις, κλωτσιές ή μετακινήσεις των άκρων. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι το μωρό πρέπει να κινείται λιγότερο όσο πλησιάζει ο τοκετός.

Οι κινήσεις συνήθως γίνονται πιο έντονες και συχνές έως περίπου την 32η εβδομάδα και στη συνέχεια διατηρούνται σε παρόμοια συχνότητα μέχρι τη γέννηση. Η έγκυος πρέπει να συνεχίζει να αισθάνεται το μωρό έως και κατά τη διάρκεια του τοκετού.

Δεν υπάρχει ένας συγκεκριμένος αριθμός κινήσεων που θεωρείται φυσιολογικός για όλες τις εγκυμοσύνες. Σημασία έχει η μέλλουσα μητέρα να γνωρίζει το συνηθισμένο μοτίβο δραστηριότητας του δικού της μωρού.

Εάν οι κινήσεις μειωθούν, σταματήσουν ή αλλάξουν αισθητά σε σχέση με το συνηθισμένο μοτίβο, χρειάζεται άμεση επικοινωνία με το μαιευτήριο ή τον γυναικολόγο. Η έγκυος δεν πρέπει να περιμένει μέχρι την επόμενη ημέρα ή την επόμενη προγραμματισμένη επίσκεψη.

Πώς αναπτύσσεται το μωρό;

Κατά τον όγδοο μήνα εγκυμοσύνης, το μωρό αυξάνει σημαντικά το βάρος του και συγκεντρώνει περισσότερο λίπος κάτω από το δέρμα. Το δέρμα γίνεται σταδιακά πιο λείο και το σώμα αποκτά πιο ολοκληρωμένες αναλογίες.

Την περίοδο αυτή:

  • ο εγκέφαλος και το νευρικό σύστημα αναπτύσσονται με γρήγορους ρυθμούς
  • οι πνεύμονες συνεχίζουν να ωριμάζουν
  • αυξάνεται το λίπος κάτω από το δέρμα
  • οι μύες και τα οστά ενισχύονται
  • οι κινήσεις γίνονται πιο δυνατές και συντονισμένες
  • η όραση και η ακοή συνεχίζουν να αναπτύσσονται
  • το μωρό ανταποκρίνεται σε ήχους, φως και άλλα ερεθίσματα
  • διαμορφώνονται περισσότερο οι περίοδοι ύπνου και δραστηριότητας

Το μήκος και το βάρος του μωρού διαφέρουν σημαντικά από την αρχή έως το τέλος του μήνα, αλλά και μεταξύ διαφορετικών εγκυμοσυνών. Για τον λόγο αυτό, η ανάπτυξη δεν αξιολογείται με βάση μία μεμονωμένη γενική τιμή, αλλά με τις υπερηχογραφικές μετρήσεις και την εξέλιξή τους σε σχέση με την ακριβή ηλικία της κύησης.

Ποια θέση μπορεί να έχει το μωρό;

Κατά τον όγδοο μήνα, ο γυναικολόγος ελέγχει τη θέση του μωρού μέσα στη μήτρα. Οι βασικές θέσεις είναι:

  • Κεφαλική προβολή: Το κεφάλι βρίσκεται προς τα κάτω, προς την πύελο.
  • Ισχιακή προβολή: Οι γλουτοί ή τα πόδια βρίσκονται προς τα κάτω.
  • Εγκάρσια θέση: Το μωρό βρίσκεται τοποθετημένο οριζόντια μέσα στη μήτρα.

Πολλά μωρά βρίσκονται με το κεφάλι προς τα κάτω κατά τις τελευταίες εβδομάδες, αλλά η θέση μπορεί να συνεχίσει να αλλάζει. Εάν το μωρό παραμένει σε ισχιακή ή εγκάρσια θέση προς το τέλος της εγκυμοσύνης, ο γιατρός θα συζητήσει τις διαθέσιμες επιλογές και το κατάλληλο πλάνο τοκετού.

Η ισχιακή θέση στον όγδοο μήνα δεν σημαίνει απαραίτητα ότι το μωρό θα παραμείνει έτσι μέχρι τη γέννα. Η τελική αξιολόγηση πραγματοποιείται όσο πλησιάζει ο τοκετός και συνήθως αποκτά μεγαλύτερη σημασία μετά την 36η εβδομάδα.

Τι να περιμένετε κατά την επίσκεψη στον γυναικολόγο;

Κατά τις επισκέψεις του όγδοου μήνα, ελέγχεται η κατάσταση της εγκύου και αξιολογείται η ανάπτυξη και η ευεξία του μωρού. Η συχνότητα των επισκέψεων καθορίζεται εξατομικευμένα, ανάλογα με το ιατρικό ιστορικό και την πορεία της εγκυμοσύνης.

Η επίσκεψη μπορεί να περιλαμβάνει:

  • μέτρηση του σωματικού βάρους
  • έλεγχο της αρτηριακής πίεσης
  • γενική αίματος και γενική ούρων, όταν ζητούνται
  • αξιολόγηση πιθανών ενοχλήσεων
  • μέτρηση του ύψους της μήτρας
  • έλεγχο της καρδιακής λειτουργίας του μωρού
  • υπερηχογραφική αξιολόγηση της ανάπτυξής του
  • έλεγχο της θέσης του μωρού
  • αξιολόγηση της ποσότητας του αμνιακού υγρού
  • έλεγχο της θέσης και της εικόνας του πλακούντα
  • συζήτηση για τις κινήσεις του μωρού
  • προετοιμασία για τον τοκετό και τον θηλασμό

Η μέτρηση της αρτηριακής πίεσης, του βάρους και του ύψους της μήτρας περιλαμβάνονται στους συνήθεις ελέγχους προγεννητικής παρακολούθησης. Πρόσθετες εξετάσεις πραγματοποιούνται όταν υπάρχουν συγκεκριμένες ενδείξεις.

Πότε πραγματοποιείται το υπερηχογράφημα Doppler;

Το υπερηχογράφημα Doppler αξιολογεί τη ροή του αίματος σε συγκεκριμένα αγγεία του πλακούντα και του μωρού. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί όταν ο γιατρός χρειάζεται περισσότερες πληροφορίες για την αιμάτωση, την ανάπτυξη και τη γενικότερη ευεξία του εμβρύου.

Με την εξέταση μπορεί να αξιολογηθεί, ανάλογα με την ένδειξη, η ροή του αίματος:

  • στον ομφάλιο λώρο
  • σε αγγεία του εγκεφάλου του μωρού
  • σε ορισμένα μητρικά αγγεία
  • στην περιοχή του πλακούντα

Το Doppler δεν αποτελεί απαραίτητα εξέταση ρουτίνας για κάθε εγκυμοσύνη χαμηλού κινδύνου. Μπορεί να ζητηθεί όταν υπάρχει υποψία περιορισμένης ανάπτυξης του μωρού, πρόβλημα με την αρτηριακή πίεση της μητέρας, διαβήτης ή άλλη κατάσταση που χρειάζεται στενότερη παρακολούθηση.

Έλεγχος για στρεπτόκοκκο ομάδας Β

Προς το τέλος του τρίτου τριμήνου πραγματοποιείται έλεγχος για τον β-αιμολυτικό στρεπτόκοκκο ομάδας Β. Πρόκειται για βακτήριο που μπορεί να υπάρχει φυσιολογικά στον κόλπο ή στο έντερο, χωρίς να προκαλεί συμπτώματα στη γυναίκα.

Ο έλεγχος πραγματοποιείται με λήψη δείγματος από τον κόλπο και το ορθό, συνήθως μεταξύ της 36ης και της 37ης εβδομάδας και 6 ημερών. Επομένως, ανάλογα με τον τρόπο υπολογισμού των μηνών, μπορεί να γίνει προς το τέλος του όγδοου ή στην αρχή του ένατου μήνα.

Εάν το αποτέλεσμα είναι θετικό, αυτό δεν σημαίνει ότι η έγκυος έχει κάποια ασθένεια ή ότι το μωρό έχει μολυνθεί. Συνήθως χορηγείται κατάλληλη αντιβιοτική αγωγή κατά τη διάρκεια του τοκετού, ώστε να μειωθεί ο κίνδυνος μετάδοσης του βακτηρίου στο νεογέννητο.

Προετοιμασία για τις τελευταίες εβδομάδες

Κατά τον όγδοο μήνα είναι χρήσιμο να ολοκληρωθεί σταδιακά η προετοιμασία για τη γέννα. Η έγκυος μπορεί να συζητήσει με τον γιατρό της:

  • το πλάνο και τις πιθανές επιλογές τοκετού
  • τα σημάδια έναρξης του τοκετού
  • το πότε πρέπει να μεταβεί στο μαιευτήριο
  • τις επιλογές ανακούφισης από τον πόνο
  • την επισκληρίδιο αναλγησία
  • τον θηλασμό και την πρώτη επαφή με το μωρό
  • την προετοιμασία της βαλίτσας του μαιευτηρίου
  • τις απαραίτητες εξετάσεις των τελευταίων εβδομάδων

Η σωστή ενημέρωση βοηθά τη μέλλουσα μητέρα να αναγνωρίζει τα σημάδια που χρειάζονται άμεση αξιολόγηση και να αισθάνεται καλύτερα προετοιμασμένη καθώς πλησιάζει η ημέρα του τοκετού.

 

9ος Μήνας Εγκυμοσύνης

Ο ένατος μήνας εγκυμοσύνης σηματοδοτεί την τελική ευθεία πριν από τη γέννηση του μωρού. Η ανυπομονησία, το άγχος, η συγκίνηση και η σωματική κόπωση μπορεί να εναλλάσσονται, καθώς η πιθανή ημερομηνία τοκετού πλησιάζει και η έγκυος προετοιμάζεται για τις αλλαγές που θα ακολουθήσουν.

Το μωρό συνεχίζει να αυξάνει το βάρος του και τα όργανά του ολοκληρώνουν σταδιακά την ωρίμανσή τους. Παράλληλα, οι επισκέψεις στον γυναικολόγο γίνονται συνήθως συχνότερες, ώστε να παρακολουθούνται η υγεία της μητέρας, η ανάπτυξη και η θέση του μωρού, το αμνιακό υγρό και τα πιθανά σημάδια έναρξης του τοκετού.

Αλλαγές που μπορεί να παρατηρήσετε

Καθώς το μωρό μεγαλώνει και πλησιάζει η γέννα, η έγκυος μπορεί να αισθάνεται μεγαλύτερη πίεση χαμηλά στην πύελο. Σε ορισμένες περιπτώσεις, όταν το κεφάλι του μωρού κατεβαίνει χαμηλότερα, η πίεση προς το διάφραγμα μειώνεται και η αναπνοή μπορεί να γίνεται ευκολότερη. Αυτό δεν συμβαίνει απαραίτητα την ίδια εβδομάδα σε όλες τις εγκύους.

Οι αλλαγές που μπορεί να παρατηρηθούν περιλαμβάνουν:

  • μεγαλύτερη κόπωση
  • δυσκολία στον ύπνο
  • συχνότερη ανάγκη για ούρηση
  • πόνο ή πίεση χαμηλά στην πύελο
  • πόνο στη μέση
  • δυσκολία στο περπάτημα ή στις καθημερινές κινήσεις
  • αίσθημα βάρους στην κοιλιά
  • καούρες ή δυσπεψία
  • πρήξιμο στα πόδια και στους αστραγάλους
  • εντονότερες συσπάσεις Braxton Hicks
  • αυξημένες κολπικές εκκρίσεις
  • πιθανή αποβολή του βλεννώδους πώματος
  • εναλλαγές άγχους, ανυπομονησίας και ενθουσιασμού

Η αποβολή του βλεννώδους πώματος μπορεί να συμβεί λίγες ημέρες πριν από τον τοκετό ή και νωρίτερα. Δεν σημαίνει απαραίτητα ότι ο τοκετός θα ξεκινήσει αμέσως. Αντίθετα, έντονη κολπική αιμορραγία, απώλεια υγρών ή τακτικές επώδυνες συσπάσεις χρειάζονται άμεση επικοινωνία με τον γυναικολόγο ή το μαιευτήριο.

Πώς αναπτύσσεται το μωρό;

Κατά τον ένατο μήνα, το μωρό συνεχίζει να αυξάνει το βάρος του και να συγκεντρώνει λίπος κάτω από το δέρμα. Το λίπος αυτό βοηθά στη διατήρηση της θερμοκρασίας του σώματος μετά τη γέννηση.

Παράλληλα:

  • οι πνεύμονες συνεχίζουν να ωριμάζουν
  • ο εγκέφαλος και το νευρικό σύστημα αναπτύσσονται με γρήγορους ρυθμούς
  • ενισχύονται οι μύες και τα οστά
  • ωριμάζουν οι λειτουργίες της αναπνοής και της κατάποσης
  • το μωρό προετοιμάζεται για την προσαρμογή του στη ζωή έξω από τη μήτρα
  • συνεχίζονται οι περίοδοι ύπνου και δραστηριότητας
  • η θέση του μωρού σταθεροποιείται σταδιακά για τον τοκετό

Το μήκος και το βάρος του μωρού διαφέρουν σημαντικά από εγκυμοσύνη σε εγκυμοσύνη. Στο τέλος της κύησης πολλά μωρά έχουν μήκος περίπου 45–52 εκατοστά και βάρος που μπορεί να κυμαίνεται σε ένα ευρύ φυσιολογικό πλαίσιο. Η ανάπτυξη αξιολογείται από τον γιατρό με βάση τις υπερηχογραφικές μετρήσεις και όχι μόνο με μια γενική τιμή.

Οι κινήσεις του μωρού πριν από τον τοκετό

Το μωρό πρέπει να συνεχίζει να κινείται μέχρι την έναρξη αλλά και κατά τη διάρκεια του τοκετού. Καθώς ο χώρος στη μήτρα περιορίζεται, ο χαρακτήρας των κινήσεων μπορεί να αλλάξει και οι έντονες περιστροφές να αντικατασταθούν από τεντώματα, πιέσεις ή κινήσεις των άκρων.

Ωστόσο, οι κινήσεις δεν πρέπει να μειώνονται απλώς επειδή πλησιάζει η γέννα. Εάν η έγκυος παρατηρήσει ότι το μωρό κινείται λιγότερο, έχει σταματήσει να κινείται ή έχει αλλάξει αισθητά το συνηθισμένο μοτίβο των κινήσεών του, πρέπει να επικοινωνήσει αμέσως με τον γυναικολόγο ή το μαιευτήριο.

Τι να περιμένετε κατά την επίσκεψη στον γυναικολόγο;

Κατά τον ένατο μήνα, η παρακολούθηση της μητέρας και του μωρού γίνεται συνήθως συχνότερη και μπορεί προς το τέλος της εγκυμοσύνης να είναι εβδομαδιαία. Η ακριβής συχνότητα καθορίζεται από τον γυναικολόγο, ανάλογα με την πορεία της κύησης.

Η επίσκεψη μπορεί να περιλαμβάνει:

  • μέτρηση του σωματικού βάρους
  • έλεγχο της αρτηριακής πίεσης
  • γενική ούρων και άλλες εξετάσεις, όταν χρειάζονται
  • αξιολόγηση πιθανών συμπτωμάτων
  • έλεγχο της καρδιακής λειτουργίας του μωρού
  • αξιολόγηση της ανάπτυξής του
  • έλεγχο της θέσης του μωρού
  • εκτίμηση της ποσότητας του αμνιακού υγρού
  • αξιολόγηση του πλακούντα
  • συζήτηση για τις κινήσεις του μωρού
  • ενημέρωση για τα σημάδια έναρξης του τοκετού
  • συζήτηση για το πότε πρέπει να μεταβεί η έγκυος στο μαιευτήριο

Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να πραγματοποιηθεί κολπική εξέταση για την αξιολόγηση του τραχήλου, χωρίς αυτό να είναι απαραίτητο σε κάθε επίσκεψη.

Καρδιοτοκογράφημα στο τρίτο τρίμηνο

Το καρδιοτοκογράφημα είναι μια μη επεμβατική εξέταση που καταγράφει την καρδιακή συχνότητα του μωρού και παράλληλα τη δραστηριότητα ή τις συσπάσεις της μήτρας.

Μπορεί να πραγματοποιηθεί όταν ο γιατρός χρειάζεται να αξιολογήσει πιο αναλυτικά την ευεξία του μωρού, για παράδειγμα σε περίπτωση:

  • μειωμένων ή διαφορετικών κινήσεων
  • προβλήματος στην ανάπτυξη
  • υπέρτασης ή προεκλαμψίας
  • διαβήτη
  • εγκυμοσύνης που έχει ξεπεράσει την πιθανή ημερομηνία τοκετού
  • άλλης κατάστασης που χρειάζεται στενότερη παρακολούθηση

Το καρδιοτοκογράφημα δεν πραγματοποιείται απαραίτητα ως εξέταση ρουτίνας σε κάθε εγκυμοσύνη χαμηλού κινδύνου. Η ανάγκη και η συχνότητά του καθορίζονται εξατομικευμένα.

Ποια είναι τα σημάδια έναρξης του τοκετού;

Τα βασικά σημάδια που μπορεί να υποδηλώνουν ότι ο τοκετός ξεκινά περιλαμβάνουν:

  • συσπάσεις που αποκτούν σταθερό ρυθμό
  • συσπάσεις που γίνονται σταδιακά συχνότερες και εντονότερες
  • πόνο στη μέση ή στην πύελο
  • αυξανόμενη πίεση χαμηλά
  • αποβολή του βλεννώδους πώματος
  • αιματηρές ή βλεννώδεις εκκρίσεις
  • ρήξη των υμένων ή «σπάσιμο των νερών»

Οι πραγματικές συσπάσεις του τοκετού τείνουν να γίνονται πιο δυνατές και να εμφανίζονται σε ολοένα μικρότερα χρονικά διαστήματα. Οι Braxton Hicks παραμένουν συνήθως ακανόνιστες και μπορεί να υποχωρήσουν με ξεκούραση, αλλαγή θέσης ή ενυδάτωση.

Τι πρέπει να κάνει η έγκυος εάν σπάσουν τα νερά;

Η ρήξη των υμένων μπορεί να γίνει αντιληπτή ως ξαφνική ροή ή ως συνεχής μικρή απώλεια υγρού από τον κόλπο. Εάν η έγκυος υποψιάζεται ότι έχουν σπάσει τα νερά, πρέπει να επικοινωνήσει άμεσα με τον γυναικολόγο ή το μαιευτήριο και να ακολουθήσει τις οδηγίες που θα της δοθούν, ακόμη και όταν δεν έχουν ξεκινήσει συσπάσεις.

Πότε πρέπει να πάτε στο μαιευτήριο;

Οι ακριβείς οδηγίες καθορίζονται από τον γυναικολόγο, ανάλογα με την πορεία της εγκυμοσύνης, την απόσταση από το μαιευτήριο και το εάν πρόκειται για πρώτο ή επόμενο τοκετό.

Άμεση επικοινωνία με τον γιατρό ή μετάβαση στο μαιευτήριο χρειάζεται όταν:

  • έχουν σπάσει τα νερά
  • οι συσπάσεις είναι τακτικές και γίνονται συχνότερες
  • υπάρχει έντονη κολπική αιμορραγία
  • υπάρχει δυνατός και συνεχής πόνος
  • το μωρό κινείται λιγότερο από το συνηθισμένο
  • εμφανίζεται έντονος πονοκέφαλος ή θολή όραση
  • υπάρχει ξαφνικό πρήξιμο στο πρόσωπο ή στα χέρια
  • υπάρχει έντονος πόνος ψηλά στην κοιλιά ή κάτω από τα πλευρά
  • η έγκυος αισθάνεται ότι κάτι δεν εξελίσσεται φυσιολογικά

Σε περίπτωση αμφιβολίας σχετικά με την έναρξη του τοκετού, είναι προτιμότερο να επικοινωνήσει η έγκυος με τον γυναικολόγο ή το μαιευτήριο για καθοδήγηση.

Τι συμβαίνει εάν περάσει η πιθανή ημερομηνία τοκετού;

Η πιθανή ημερομηνία τοκετού αποτελεί εκτίμηση και είναι φυσιολογικό ο τοκετός να μην ξεκινήσει ακριβώς τη συγκεκριμένη ημέρα. Όταν η εγκυμοσύνη συνεχίζεται μετά την πιθανή ημερομηνία, ο γιατρός μπορεί να συστήσει συχνότερη παρακολούθηση της μητέρας και του μωρού.

Ανάλογα με την εβδομάδα και τα ευρήματα, μπορεί να αξιολογηθούν:

  • η καρδιακή λειτουργία και οι κινήσεις του μωρού
  • η ποσότητα του αμνιακού υγρού
  • η λειτουργία του πλακούντα
  • η κατάσταση και η ετοιμότητα του τραχήλου
  • η ανάγκη πρόκλησης τοκετού

Οι περισσότερες γυναίκες που γεννούν μετά την πιθανή ημερομηνία έχουν φυσιολογικό τοκετό και υγιές μωρό, χρειάζεται όμως σωστή παρακολούθηση.

Πότε μπορεί να χρειαστεί πρόκληση τοκετού;

Η πρόκληση τοκετού είναι η ιατρική διαδικασία με την οποία προκαλούνται οι συσπάσεις της μήτρας, με στόχο την έναρξη του τοκετού.

Μπορεί να συζητηθεί όταν:

  • η εγκυμοσύνη έχει ξεπεράσει την προβλεπόμενη χρονική διάρκεια
  • έχουν σπάσει τα νερά χωρίς να ξεκινήσουν συσπάσεις
  • υπάρχει πρόβλημα με την αρτηριακή πίεση της μητέρας
  • υπάρχει διαβήτης ή άλλη πάθηση
  • υπάρχουν ανησυχίες για την ανάπτυξη ή την ευεξία του μωρού
  • υπάρχει πρόβλημα με το αμνιακό υγρό ή τον πλακούντα

Η απόφαση για πρόκληση τοκετού λαμβάνεται εξατομικευμένα, μετά από αξιολόγηση της υγείας της μητέρας και του μωρού και αναλυτική συζήτηση με τον γυναικολόγο.

Ο ένατος μήνας εγκυμοσύνης ολοκληρώνει μια σημαντική διαδρομή και φέρνει τη μέλλουσα μητέρα πιο κοντά στη γέννηση του μωρού της. Η σωστή ενημέρωση, η τακτική παρακολούθηση και η επικοινωνία με τον γυναικολόγο βοηθούν ώστε η έγκυος να αναγνωρίζει έγκαιρα τα σημάδια του τοκετού και να αισθάνεται καλύτερα προετοιμασμένη για τη γέννα.

Συχνές Ερωτήσεις για το Τρίτο Τρίμηνο Εγκυμοσύνης

Ποιες εβδομάδες περιλαμβάνει το τρίτο τρίμηνο εγκυμοσύνης;

Το τρίτο τρίμηνο εγκυμοσύνης ξεκινά από την 28η εβδομάδα και συνεχίζεται έως τον τοκετό. Κατά την περίοδο αυτή, το μωρό αυξάνει σημαντικά το βάρος του και τα όργανά του συνεχίζουν να ωριμάζουν, ώστε να προετοιμαστούν για τη λειτουργία τους μετά τη γέννηση.

Ποια συμπτώματα είναι συχνά στο τρίτο τρίμηνο;

Κατά το τρίτο τρίμηνο, η έγκυος μπορεί να αισθάνεται μεγαλύτερη κόπωση, καούρες, δυσκοιλιότητα, πόνο στη μέση, κράμπες, συχνουρία, δυσκολία στον ύπνο και πίεση χαμηλά στην πύελο. Μπορεί επίσης να εμφανιστούν ακανόνιστες συσπάσεις Braxton Hicks.

Η ένταση και η συχνότητα των συμπτωμάτων διαφέρουν από γυναίκα σε γυναίκα και μεταβάλλονται καθώς προχωρά η εγκυμοσύνη.

Είναι φυσιολογικές οι συσπάσεις Braxton Hicks;

Οι συσπάσεις Braxton Hicks είναι προπαρασκευαστικές συσπάσεις της μήτρας και μπορεί να γίνουν περισσότερο αισθητές κατά το τρίτο τρίμηνο. Συνήθως είναι ακανόνιστες, δεν αποκτούν σταθερό ρυθμό και μπορεί να υποχωρήσουν με ξεκούραση, ενυδάτωση ή αλλαγή θέσης.

Εάν οι συσπάσεις γίνονται τακτικές, εντονότερες και συχνότερες ή εμφανίζονται πριν από την 37η εβδομάδα, χρειάζεται επικοινωνία με τον γυναικολόγο.

Πώς ξεχωρίζουν οι Braxton Hicks από τις συσπάσεις τοκετού;

Οι πραγματικές συσπάσεις του τοκετού εμφανίζονται συνήθως σε τακτικά διαστήματα, γίνονται προοδευτικά πιο συχνές και δυνατές και συνεχίζονται ακόμη και όταν η έγκυος ξεκουράζεται ή αλλάζει θέση.

Αντίθετα, οι Braxton Hicks δεν έχουν συνήθως σταθερό μοτίβο και μπορεί να σταματήσουν με την ξεκούραση, την ενυδάτωση ή την κίνηση. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η ασφαλής διάκριση μπορεί να γίνει μόνο με ιατρική εξέταση και αξιολόγηση του τραχήλου.

Πρέπει το μωρό να κινείται λιγότερο πριν από τον τοκετό;

Όχι. Ο χαρακτήρας των κινήσεων μπορεί να αλλάξει καθώς περιορίζεται ο διαθέσιμος χώρος στη μήτρα, αλλά το μωρό δεν πρέπει να κινείται λιγότερο επειδή πλησιάζει ο τοκετός. Η έγκυος πρέπει να συνεχίζει να αισθάνεται κινήσεις έως και κατά τη διάρκεια του τοκετού.

Εάν οι κινήσεις μειωθούν, σταματήσουν ή αλλάξει αισθητά το συνηθισμένο μοτίβο τους, χρειάζεται άμεση επικοινωνία με τον γυναικολόγο ή το μαιευτήριο. Δεν πρέπει να αναβάλλεται η επικοινωνία μέχρι την επόμενη ημέρα.

Πότε αυξάνονται οι επισκέψεις στον γυναικολόγο;

Οι επισκέψεις γίνονται συνήθως συχνότερες όσο πλησιάζει ο τοκετός. Η ακριβής συχνότητα καθορίζεται από τον γυναικολόγο και εξαρτάται από την εβδομάδα της εγκυμοσύνης, το ιατρικό ιστορικό και την κατάσταση της μητέρας και του μωρού.

Κατά τις επισκέψεις μπορεί να ελέγχονται η αρτηριακή πίεση, το βάρος, η ανάπτυξη και η θέση του μωρού, η καρδιακή του λειτουργία, το αμνιακό υγρό και τυχόν συμπτώματα της εγκύου.

Πότε γίνεται το υπερηχογράφημα Doppler;

Το υπερηχογράφημα Doppler πραγματοποιείται όταν ο γυναικολόγος χρειάζεται να αξιολογήσει τη ροή του αίματος σε συγκεκριμένα αγγεία του μωρού, του ομφάλιου λώρου ή του πλακούντα.

Δεν αποτελεί απαραίτητα εξέταση ρουτίνας για κάθε εγκυμοσύνη. Μπορεί να ζητηθεί όταν υπάρχει προβληματισμός σχετικά με την ανάπτυξη του μωρού, την αρτηριακή πίεση της εγκύου, τον διαβήτη ή άλλη κατάσταση που απαιτεί στενότερη παρακολούθηση.

Πότε πραγματοποιείται το καρδιοτοκογράφημα;

Το καρδιοτοκογράφημα καταγράφει την καρδιακή συχνότητα του μωρού και τη δραστηριότητα της μήτρας. Μπορεί να πραγματοποιηθεί κατά τις τελευταίες εβδομάδες όταν υπάρχει σχετική ένδειξη, όπως μειωμένες κινήσεις, υπέρταση, διαβήτης, προβληματισμός για την ανάπτυξη του μωρού ή εγκυμοσύνη που έχει ξεπεράσει την πιθανή ημερομηνία τοκετού.

Δεν είναι απαραίτητα εξέταση ρουτίνας για κάθε εγκυμοσύνη χαμηλού κινδύνου. Η ανάγκη και η συχνότητά του καθορίζονται από τον γυναικολόγο.

Πότε γίνεται ο έλεγχος για στρεπτόκοκκο ομάδας Β;

Ο έλεγχος για τον β-αιμολυτικό στρεπτόκοκκο ομάδας Β πραγματοποιείται συνήθως μεταξύ της 36ης και της 37ης εβδομάδας και 6 ημερών. Γίνεται με λήψη δείγματος από τον κόλπο και το ορθό.

Εάν το αποτέλεσμα είναι θετικό, συνήθως χορηγείται αντιβιοτική αγωγή κατά τη διάρκεια του τοκετού, ώστε να μειωθεί ο κίνδυνος μετάδοσης του βακτηρίου στο νεογέννητο.

Πότε χορηγείται Anti-D ανοσοσφαιρίνη;

Η Anti-D ανοσοσφαιρίνη μπορεί να χορηγηθεί σε εγκύους με RhD αρνητική ομάδα αίματος που δεν έχουν αναπτύξει σχετικά αντισώματα. Η προφυλακτική χορήγηση πραγματοποιείται συχνά περίπου στην 28η εβδομάδα, σύμφωνα με το πρωτόκολλο που ακολουθείται και τις οδηγίες του γιατρού.

Μπορεί επίσης να χρειαστεί μετά από αιμορραγία, τραυματισμό, επεμβατική εξέταση ή άλλο περιστατικό κατά το οποίο υπάρχει πιθανότητα επαφής με εμβρυϊκό αίμα.

Πότε παίρνει το μωρό θέση για τον τοκετό;

Πολλά μωρά γυρίζουν σταδιακά σε κεφαλική θέση κατά τις τελευταίες εβδομάδες της εγκυμοσύνης. Ωστόσο, η θέση μπορεί να αλλάζει κατά τον έβδομο και τον όγδοο μήνα.

Η τελική θέση αποκτά μεγαλύτερη σημασία όσο πλησιάζει η 36η εβδομάδα. Εάν το μωρό παραμένει σε ισχιακή ή εγκάρσια θέση, ο γυναικολόγος θα αξιολογήσει την κατάσταση και θα συζητήσει τις διαθέσιμες επιλογές για τον τοκετό.

Ποια είναι τα πρώτα σημάδια έναρξης του τοκετού;

Τα σημάδια που μπορεί να υποδηλώνουν την έναρξη του τοκετού περιλαμβάνουν:

  • τακτικές συσπάσεις που γίνονται συχνότερες και εντονότερες
  • πόνο χαμηλά στη μέση ή στην πύελο
  • αυξανόμενη πίεση προς τα κάτω
  • αποβολή του βλεννώδους πώματος
  • αιματηρές ή βλεννώδεις εκκρίσεις
  • ρήξη των υμένων ή «σπάσιμο των νερών»

Η αποβολή του βλεννώδους πώματος δεν σημαίνει πάντοτε ότι ο τοκετός θα ξεκινήσει αμέσως. Αντίθετα, εάν σπάσουν τα νερά, η έγκυος πρέπει να επικοινωνήσει με τον γυναικολόγο ή το μαιευτήριο και να ακολουθήσει τις οδηγίες που θα της δοθούν.

Πότε πρέπει να πάω στο μαιευτήριο;

Οι ακριβείς οδηγίες καθορίζονται από τον γυναικολόγο και εξαρτώνται από το εάν πρόκειται για πρώτο ή επόμενο τοκετό, την απόσταση από το μαιευτήριο και τα χαρακτηριστικά της εγκυμοσύνης.

Άμεση επικοινωνία με τον γιατρό ή το μαιευτήριο χρειάζεται όταν:

  • έχουν σπάσει τα νερά
  • οι συσπάσεις γίνονται τακτικές και εντονότερες
  • υπάρχει κολπική αιμορραγία
  • το μωρό κινείται λιγότερο από το συνηθισμένο
  • υπάρχει δυνατός ή συνεχής πόνος
  • εμφανίζονται τακτικές συσπάσεις πριν από την 37η εβδομάδα
  • υπάρχει έντονος πονοκέφαλος ή θολή όραση
  • εμφανίζεται ξαφνικό πρήξιμο στο πρόσωπο ή στα χέρια

Σε περίπτωση αμφιβολίας, η έγκυος είναι προτιμότερο να επικοινωνήσει με τον γυναικολόγο ή το μαιευτήριο για άμεση καθοδήγηση.

Τι συμβαίνει εάν περάσει η πιθανή ημερομηνία τοκετού;

Η πιθανή ημερομηνία τοκετού αποτελεί εκτίμηση και ο τοκετός δεν ξεκινά υποχρεωτικά τη συγκεκριμένη ημέρα. Εάν η εγκυμοσύνη συνεχίζεται, ο γυναικολόγος μπορεί να συστήσει συχνότερη παρακολούθηση.

Μετά την 41η εβδομάδα μπορεί να προταθεί έλεγχος της καρδιακής λειτουργίας και των κινήσεων του μωρού, της ποσότητας του αμνιακού υγρού και της γενικότερης κατάστασης της εγκυμοσύνης.

Πότε μπορεί να χρειαστεί πρόκληση τοκετού;

Η πρόκληση τοκετού μπορεί να συζητηθεί όταν η εγκυμοσύνη έχει προχωρήσει αρκετά μετά την πιθανή ημερομηνία, όταν έχουν σπάσει τα νερά χωρίς να ξεκινήσουν συσπάσεις ή όταν υπάρχει ιατρικός λόγος που αφορά τη μητέρα ή το μωρό.

Η απόφαση λαμβάνεται εξατομικευμένα, μετά την αξιολόγηση της εβδομάδας κύησης, της κατάστασης του τραχήλου, της υγείας της μητέρας και της ευεξίας του μωρού.

Η σωστή παρακολούθηση κατά το τρίτο τρίμηνο εγκυμοσύνης βοηθά στην αξιολόγηση της ανάπτυξης και της ευεξίας του μωρού και στην έγκαιρη αναγνώριση των σημείων που χρειάζονται ιατρικό έλεγχο. Η επικοινωνία με τον γυναικολόγο και η σωστή προετοιμασία μπορούν να βοηθήσουν τη μέλλουσα μητέρα να αισθανθεί μεγαλύτερη ασφάλεια καθώς πλησιάζει η ημέρα του τοκετού.

Start typing and press Enter to search